Deutsche Bank Research tərəfindən hazırlanan son strateji hesabat Avropa iqtisadiyyatında həyəcan təbili çalır. Cari ildə Yaxın Şərqdə alovlanan və Hörmüz boğazındakı dəniz ticarəti blokadasına qədər gedib çıxan gərginlik Avropa İttifaqının valyuta blokuna ağır enerji şoku yaşadır.
Bank analitikləri Avrozonanın 2026-cı il üzrə iqtisadi artım proqnozunu radikal şəkildə 1,1%-dən 0,5%-ə endiriblər. İqtisadiyyatın ikinci rübdə 0,1% kiçilməsi, üçüncü rübdə isə durğunluq (stagnasiya) yaşaması gözlənilir.
Deutsche Bank-ın hesablamalarına görə, artan neft və qaz qiymətləri fonunda Avrozonanın sadəcə enerji idxalı xərcləri ÜDM-in təxminən 1%-i qədər artacaq. Bu resurs itkisi region iqtisadiyyatına 4 əsas zərbə kanalı vasitəsilə təsir edir:
-
Alıcılıq qabiliyyətinin çökməsi: İnflyasiyanın sıçrayışı əhalinin real gəlirlərini əridir və istehlakı azaldır.
-
İnvestisiyaların dondurulması: Geosiyasi qeyri-müəyyənlik böyük korporasiyaların və sənaye nəhənglərinin kapital xərclərini təxirə salmasına səbəb olur.
-
Pulun bahalaşması: Mərkəzi bankların inflyasiyanı cilovlamaq üçün faizləri artırması kreditləri bahalaşdırır və biznes fəaliyyətini sıxır.
-
Xarici ticarətin zəifləməsi: Qlobal tələbin azalması Avropanın ixraca əsaslanan sənayesinə mənfi təsir göstərir.
Avropanın dörd böyük iqtisadiyyatında artım dinamikası fərqli reaksiyalar verir. Blokdan kənarda qalan Böyük Britaniya (UK) isə nisbətən daha dözümlü görünür:
-
Almaniya (0,5% artım): Böhran ikinci rübdə kiçilmə və üçüncü rübdə durğunluqla ölkə sənayesini vurur. Hökumət büdcə kəsirlərini ÜDM-in 4,1%-nə qaldıraraq genişləndirici maliyyə (fiskal) siyasəti ilə iqtisadiyyata "süni tənəffüs" verir. Məşğulluq 0,3% azalacaq.
-
Fransa (0,5% artım): Almaniya ilə eyni tempdə böyüyür, daxili bazarda xidmət sektoru sayəsində tam tənəzzüldən qaçır.
-
İtaliya (0,4% artım): Əvvəlki 0,8%-lik proqnozun yarıbayarı düşməsi ilə İtaliya dördlüyün ən zəif həlqəsi statusunu möhkəmləndirir.
-
Böyük Britaniya (1,0% artım): Avrozonadan kənarda qalan UK, enerji asılılığının fərqli strukturu sayəsində daha yaxşı nəticə göstərir. İngiltərə Bankı (BoE) faiz dərəcəsini ilin sonunadək 3,75% səviyyəsində sabit saxlayacaq.
Deutsche Bank risklərin əsasən mənfi istiqamətdə cəmləşdiyini vurğulayır. Əgər Qətər və digər körfəz ölkələrinin enerji tankerlərinin keçdiyi Hörmüz boğazı bütün yay mövsümü boyunca tamamilə bağlı qalarsa, fəlakət ssenarisi işə düşəcək:
Avrozonada iqtisadi artım 2026-cı ildə 0%-ə (tam sıfıra) enəcək, inflyasiya isə 3,5%-ə yüksələcək. Bu isə region üçün klassik stagflyasiya (iqtisadiyyatın kiçilməsi fonunda qiymətlərin bahalaşması) bataqlığı deməkdir.
MONETAR.AZ
