Avropa aerokosmik korporasiyası Airbus, mülki aviasiya bazarında tələbatın pik həddə çatdığı bir vaxtda ciddi istehsal darboğazları ilə üzləşib. Bloomberg agentliyinin insayder mənbələrinə istinadən yaydığı məlumata görə, şirkət aparıcı aviaşirkətlərə rəsmi xəbərdarlıq göndərərək 2027 və 2028-ci illər üçün planlaşdırılan darfüzelyajlı (single-aisle) təyyarə tədarüklərinin bir neçə ay gecikəcəyini bəyan edib.
Bu gecikmə dalğasından ən çox təsirlənən model isə Airbus-un sifariş portfelinin "onurğa sütunu" və sənayenin ən populyar təyyarəsi hesab olunan Airbus A321neo variantıdır.
Airbus-un kommersiya təyyarələri bölməsinin rəhbərliyi aviaşirkətlərin rəhbərləri ilə qapalı danışıqlarda istehsal xətlərindəki durğunluğun səbəblərini açıqlayıb. A320neo ailəsi üçün mühərrik tədarük edən Pratt & Whitney (PW1100G) mühərriklərindəki material qüsurları və texniki baxış yubanmaları istehsal tempini kəskin şəkildə "zəncirləyib". Digər əsas mühərrik tədarükçüsü olan CFM International da sənaye tələbatını vaxtında qarşılaya bilmir. ABŞ-dakı keçmiş Spirit AeroSystems zavodunun tədarük etdiyi ön füzelyaj panellərində ötən ilin sonunda aşkar edilmiş keyfiyyət probleminin aradan qaldırılması və yenidən işlənməsi (rework) montaj xətlərini ləngidib.
Bu sənaye böhranı artıq Airbus-un maliyyə balansında və rüblük hesabatlarında özünü aydın şəkildə büruzə verir:
İlin əvvəlindən indiyədək Airbus ümumilikdə 262 təyyarə təhvil verib. Aprel ayında tədarüklərin həcmi əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 16%, ilin əvvəlindən isə 5,7% azalıb. Ümumilikdə 262 təyyarə təhvil verən Airbus, aprel ayında illik müqayisədə 16%-lik geriləmə yaşayıb. Bu zəifləmə fonunda onun əsas qlobal rəqibi olan Boeing, son üç ildə ilk dəfə rüblük təyyarə tədarükü üzrə Airbus-u qabaqlamağı bacarıb.
Airbus rəhbərliyi 2026-cı il üçün müəyyən etdiyi 870 təyyarəlik qlobal hədəfi hələ ki dəyişməz saxlayır. Həmçinin şirkət A320 ailəsinin aylıq istehsal tempini 2027-ci ilin sonuna qədər aylıq 70-75 ədədə çatdırmağı planlaşdırır.
Lakin ekspertlərin rəyi fərqlidir. Hazırda anbarlarda sadəcə 5,615 ədəd təkbaşına A321neo modelinin növbədə gözlədiyini nəzərə alsaq, tədarük zəncirindəki komponent və mühərrik qıtlığı tam həll olunmayana qədər aviaşirkətlərin öz donanmalarını (fleet) yeniləmək planları növbəti onilliyə qədər təzyiq altında qalacaq.
MONETAR.AZ
