Qlobal avtomobil sənayesində və süni intellekt sektorunda robotaksi (pılotsuz taksi) fəaliyyətinin kommersiyalaşdırılması uğrunda mübarizə kritik həddə çatıb. Barclays investisiya bankının analitik hesabatına görə, İlon Maskın rəhbərlik etdiyi Tesla avtonom idarəetmə texnologiyalarında mühüm irəliləyişlər qeydə alsa da, real bazar istismarı və kommersiya yetkinliyi baxımından Alphabet-in (Google) törəmə şirkəti olan Waymo hələ də sektorda təkbaşına liderlik edir.
İki texnologiya nəhəngi arasında tətbiq olunan mühəndislik yanaşması, mövcud donanma miqyası və gələcək hədəflər tamamilə fərqlidir.
Tesla Texas ştatında pilotsuz robotaksi əməliyyatlarını genişləndirib. Qiymətləndirmələrə görə, şirkət hazırda təxminən 30–50 avtomobildən ibarət park idarə edir. Səfərlərin əksəriyyəti artıq təhlükəsizlik məqsədilə sükan arxasında əyləşən operatorlar olmadan həyata keçirilir ki, bu da əvvəlki sınaq mərhələləri ilə müqayisədə mühüm irəliləyiş hesab olunur.
İki şirkəti bir-birindən ayıran ən əsas xüsusiyyət avtomobilin ətraf aləmi "görmə" və qərar qəbul etmə mexanizmidir.
-
Waymo Metodologiyası: Bahalı sensor sistemlərinə, çoxsaylı LiDAR (lazer radarları), adi radarlar və mürəkkəb yüksək dəqiqlikli xəritələrə (HD maps) əsaslanır. Bu yanaşma təhlükəsizliyi maksimuma çatdırsa da, avtomobilin istehsal xərcini kəskin artırır və xidmətin yeni şəhərlərə yayılmasını ləngidir (hər şəhərin HD xəritəsi sıfırdan çəkilməlidir).
-
Tesla Metodologiyası: Tamamilə fərqli olaraq, insan gözünü təqlid edən "Vision-Only" (yalnız kameralar) və neyron şəbəkələrinə (AI) arxalanır. Mask HD xəritələrdən və LiDAR-lardan imtina edib. Əgər süni intellekt kameralardan gələn görüntünü insan beyni kimi qüsursuz analiz edə bilsə, Tesla-nın platforması həm qat-qat ucuz başa gələcək, həm də xəritəsi olmayan istənilən şəhərdə dərhal işə düşə biləcək.
İnvestorların Tesla-nın bazar dəyərini (market cap) hələ də avtomobil istehsalçısı kimi deyil, süni intellekt şirkəti kimi qiymətləndirməsi məhz robotaksi layihələrinə olan böyük inamla bağlıdır. Şirkət gələcək hücum planını artıq formalaşdırıb:
-
Coğrafi Genişlənmə: Yaxın illərdə robotaksi xidmətinin Feniks, Mayami, Orlando, Tampa və Las-Veqas şəhərlərində rəsmən istifadəyə verilməsi planlaşdırılır.
-
Cybercab Modeli: Xüsusi olaraq pilotsuz taksi fəaliyyəti üçün dizayn edilmiş, daxilində sükan və pedalları olmayan Tesla Cybercab modelinin pilot istehsalına (low-volume production) artıq start verilib.
Hazırkı mərhələdə Waymo pullu sərnişindaşımada faktiki monopoliyaya sahib olsa da, Tesla-nın milyonlarla istifadəçidən topladığı real idarəetmə datası və ucuz avtomobil istehsal etmək gücü ona gələcəkdə bazarı tamamilə dəyişmək şansı verir. Yarışın qalibini yaxın illərdə texnologiyanın böyük miqyasda (mass-production) nə dərəcədə təhlükəsiz fəaliyyət göstərə biləcəyi müəyyən edəcək.
MONETAR.AZ
