Dünya üzrə dəniz nəqliyyatından yaranan karbon emissiyalarının böyük hissəsi sərnişin deyil, yük daşımalarının payına düşür. Bu barədə İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının (OECD) məlumatlarına əsaslanan “Statista” araşdırmasında bildirilir.
Məlumata görə, dəniz nəqliyyatı nəticəsində yaranan karbon qazı (CO₂) emissiyaları qlobal fosil yanacaq emissiyalarının təxminən 2,5 faizini təşkil edir. Bu göstəricidə ən böyük pay konteyner gəmilərinə məxsusdur. Belə ki, konteyner daşımaları ildə təxminən 254 milyon ton CO₂ emissiyası yaradır. Bundan sonra quru yük gəmiləri 206,5 milyon ton, neft tankerləri isə 154 milyon ton emissiya ilə sıralanır.
Kruiz gəmilərinin payı isə xeyli aşağıdır. Hesabata əsasən, kruiz gəmiləri ildə 36,2 milyon ton karbon emissiyası yaradır ki, bu da ümumi dəniz nəqliyyatı emissiyalarının 4 faizindən azdır.
Bununla belə, mütəxəssislər kruiz turizminin ekoloji təsirlərinin yalnız karbon emissiyaları ilə məhdudlaşmadığını vurğulayırlar. Kruiz gəmiləri böyük həcmdə tullantı, o cümlədən çirkab suları və bərk məişət tullantıları yaradır. Bu tullantılar düzgün idarə olunmadıqda dəniz ekosistemlərinə ciddi zərər vura bilər. Eyni zamanda, kükürd oksidləri və digər hava çirkləndiriciləri xüsusilə liman şəhərlərində havanın keyfiyyətinə mənfi təsir göstərir.
Araşdırmada qeyd olunur ki, kruiz turizmi iqtisadi faydalar gətirsə də, məşhur turizm şəhərlərində infrastruktur yüklənməsini artırır. Minlərlə turistin eyni vaxtda tarixi şəhərlərə axını bəzi Avropa liman şəhərlərində overtourism – həddindən artıq turizm problemini daha da dərinləşdirir.
Beləliklə, kruiz gəmiləri qlobal dəniz emissiyalarında nisbətən kiçik paya malik olsa da, onların ətraf mühit və turizm infrastrukturu üzərində təsiri geniş müzakirə mövzusu olaraq qalır.
MONETAR.AZ
