Müasir əmək bazarında trendlər sürətlə dəyişir. Pandemiyadan sonra ofis həyatına daxil olan fərqli iş modelləri artıq daimi standartlara çevrilməkdədir. Söhbət təkcə evdən işləməkdən (remote) getmir, işçilər artıq günün hansı saatlarında çalışacaqlarına özləri qərar vermək istəyirlər.
"Avito Rabota" tərəfindən keçirilən son qlobal araşdırma göstərir ki, hər beş işçidən biri (21%) öz iş qrafikini tamamilə müstəqil müəyyən edir. Ümumilikdə isə işçilərin 50%-dən çoxu öz iş saatlarına bu və ya digər şəkildə təsir edə bilmək gücünə malikdir.
Gənclərin seçimi: Saat 9-da işə başlamaq məcburi deyil!
Araşdırmanın nəticələrinə əsasən, əmək bazarında qrafiklər bu cür bölünür:
-
Sabit qrafik (46%): Ən ənənəvi modeldir. Xüsusilə 35-64 yaş arası orta nəsil hələ də səhər tezdən işə gəlib, axşam müəyyən olunmuş saatda çıxmağa üstünlük verir.
-
Çevik və sərbəst qrafik (21%): İşçilər qrafiki tamamilə özləri idarə edir.
-
Razılaşdırılmış qrafik (31%): İşçi rəhbərliklə danışaraq iş saatlarını özünə uyğunlaşdıra bilir.
Xüsusilə Gen Z (18-24 yaş arası gənclər) üçün çevik qrafik əsas şərtdir. Gənc mütəxəssislərin 19%-i bəyan edir ki, əgər bir şirkətdə sərbəst iş saatı yoxdursa, onlar həmin iş təklifini ümumiyyətlə dəyərləndirmirlər. Onlar nəticəyə yönümlü işləməyi, ofisdə saat doldurmaqdan daha üstün tuturlar.
Çevik qrafik işçiyə azadlıq versə də, bu, heç də az işləmək demək deyil. Əksinə, sərbəst qrafikdə olanlar çox vaxt iş və şəxsi həyat balansını qoruya bilmirlər. Araşdırma "overtime"ın (iş vaxtından artıq çalışmağın) iki əsas səbəbini ortaya qoyub:
-
Təcili tapşırıqlar (28%): Qəfil ortaya çıxan "görülməli işlər" işçiləri gecə saatlarına qədər monitor arxasında saxlayır.
-
Əlavə qazanc (26%): Bir çox işçi daha çox pul qazanmaq üçün öz istəyi ilə əlavə saatlar işləyir.
Bu araşdırma Bakının biznes mühiti və yerli şirkətlərin İnsan Resursları (HR) departamentləri üçün də real ipucları verir.
-
İstedadları cəlb etmək: Azərbaycanda da xüsusilə İT, marketinq, dizayn və rəqəmsal sahələrdə çalışan gənclər "9-dan 6-ya" rejimindən qaçırlar. Yerli şirkətlər ən yaxşı kadrları əllərində saxlamaq üçün mütləq "Flexible" (çevik) saatlara keçid etməlidirlər.
-
Bakı tıxacları və iş saatları: Ölkəmizdə iş saatlarının çevik olması həm də şəhər infrastrukturuna kömək edə bilər. Şirkətlər işin başlama saatını sərbəst buraxsa (məsələn, 08:00 - 10:00 arası hər kəs özü seçsin), bu, Bakı yollarındakı pik saat tıxaclarının da azalmasına birbaşa töhfə verərdi.
-
Məmnunluq faktoru: Sorğuda iştirak edənlərin 64%-i öz qrafiklərindən razıdır. Bu, onu göstərir ki, işçiyə zaman azadlığı verdikdə, onun şirkətə sadiqliyi və ümumi iş məhsuldarlığı dəfələrlə artır.
Nəticə etibarilə, köhnə nəsil fabrik tipli ciddi nəzarət qrafiklərini sevsə də, gələcəyin biznesini idarə edəcək yeni nəsil azadlıq və nəticə tələb edir. İdarəetmə sistemini bu reallığa uyğunlaşdıran şirkətlər hər zaman bir addım öndə olacaqlar.
MONETAR.AZ
