2025-ci ilin operativ məlumatları Azərbaycanın neft-qaz sektorunda sabitlik, lakin artımın məhdudlaşması, qaz sektorunun isə getdikcə strateji üstünlük qazanması tendensiyasını açıq şəkildə nümayiş etdirir.
Neft hasilatı: sabitlik mərhələsi
2025-ci ildə ölkədə 27,7 milyon ton neft (qaz kondensatı ilə birlikdə) hasil edilib. Bu göstərici son illərin orta səviyyəsinə uyğun gəlir və Azərbaycanın neft sektorunda artım fazasının başa çatdığını, hasilatın isə sabitləşdiyini göstərir. Gündəlik orta hasilatın 571 min barrel səviyyəsində qalması da bunu təsdiqləyir.
Hasilatda əsas pay hələ də “Azəri-Çıraq-Günəşli” (16,2 mln ton) və “Şahdəniz” (3,8 mln ton) yataqlarına məxsusdur. “Abşeron” yatağının payı hazırda məhdud olsa da, bu layihə uzunmüddətli perspektivdə hasilat strukturunda mühüm rol oynaya bilər.
İxrac göstəriciləri: xam neftdən emala keçid
Hesabat dövründə 23,1 milyon ton neft ixrac edilib ki, bu da ümumi hasilatdan təxminən 4,6 milyon ton azdır. Paralel olaraq neftin emalı 6,2 milyon ton təşkil edib. Bu fakt Azərbaycanın tədricən xam neft ixracından daxili emala və əlavə dəyər yaradılmasına yönəldiyini göstərir.
Bu prosesdə SOCAR-ın rolu xüsusilə diqqət çəkir. Şirkət hasilatda 7,1 milyon ton paya malik olsa da, ixracda cəmi 2,5 milyon tonla təmsil olunur. Bu isə SOCAR neftinin böyük hissəsini daxili bazar və emal üçün yönəltdiyini göstərir.
Qaz sektoru: yeni əsas sütun
2025-ci ildə 51,5 milyard kubmetr təbii qaz hasil edilib. Bunun yarıdan çoxu “Şahdəniz” yatağının payına düşür. Qaz ixracının 25,2 milyard kubmetr səviyyəsində olması neftlə müqayisədə qazın daha sürətlə beynəlxalq bazarlara yönəldiyini göstərir.
Xüsusilə diqqətçəkən məqam Avropaya ixracdır. 12,8 milyard kubmetr qazın Avropaya ötürülməsi Azərbaycanın regionda enerji təhlükəsizliyi baxımından rolunu əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Türkiyə ikinci əsas bazar olaraq qalır və bu ixracın böyük hissəsi TANAP vasitəsilə həyata keçirilir.
MONETAR.AZ
