Yaxın Şərqin iki böyük qonşusu olan Türkiyə və İraq arasında neft ixracı ilə bağlı uzun illərdir davam edən strateji tərəfdaşlıq ciddi sınaq qarşısındadır. Türkiyənin yüksək rütbəli rəsmilərindən birinin verdiyi məlumata görə, rəsmi Ankara İraqın Kərkük–Ceyhan xam neft boru kəməri sazişinin müddətinin uzadılması barədə xahişinə qəti şəkildə "yox" cavabı verib.
Bağdad rəhbərliyi yeni müqavilə şərtlərini müzakirə etmək və danışıqlara daha çox vaxt qazanmaq məqsədilə mövcud sazişin müddətini ən azı bir il uzatmağı xahiş etmişdi. Lakin Türkiyə tərəfi bu təklifi qəbul etməyib.
Türkiyə rəsmisi məsələnin həssaslığı səbəbindən adının açıqlanmaması şərti ilə mətbuata verdiyi açıqlamada imtina qərarını belə əsaslandırıb: "Artıq beynəlxalq arbitraj araşdırmasının və hüquqi mübahisənin mövzusuna çevrilmiş bir sazişin müddətini uzatmağın heç bir məntiqi yoxdur".
Hazırda Bağdad və Ankara köhnə razılaşmanı əvəz edəcək tamamilə yeni müqavilə layihəsi üzərində danışıqları davam etdirirlər. Lakin iyulun 27-nə qədər yeni sənədin imzalanmaması regiondan gələn neft ixracının müvəqqəti olaraq tamamilə dayanması riskini yaradır.
Enerji ekspertlərinin fikrincə, Türkiyənin bu sərt addımı İraqın mərkəzi hökuməti ilə yanaşı, Şimali İraq Regional Kürd Administrasiyasına da ciddi iqtisadi zərbə vura bilər. Çünki Kərkük neftinin böyük hissəsi məhz bu xətt vasitəsilə Aralıq dənizinə və oradan dünya bazarlarına daşınır. Danışıqların çıxılmaza girməsi qlobal neft tədarükündə qısamüddətli qıtlığa və nəticədə xam neftin qiymətinin bahalaşmasına səbəb ola bilər.
MONETAR.AZ
