Yeni il bayramı ilə əlaqədar artan istehlak xərcləri bir çox vətəndaşın şəxsi büdcəsində müəyyən disbalans yaradıb. Maliyyə ekspertləri yanvar ayı ərzində büdcənin bərpası və borc öhdəliklərinin effektiv idarə olunması üçün "maliyyə detoksu" metodunu tətbiq etməyi tövsiyə edirlər. Azərbaycan reallığında hansı addımların atılması önəmlidir?
Maliyyə vəziyyətinin auditi və rəqəmsal nəzarət
Mütəxəssislər bildirirlər ki, proses ilk növbədə mövcud vəziyyətin dürüst təhlili ilə başlamalıdır. Vətəndaşlara ölkədə fəaliyyət göstərən bankların mobil tətbiqləri vasitəsilə son bir ayın xərc tarixçəsini nəzərdən keçirmək tövsiyə olunur. Bu mərhələdə yanvar ayının sonuna qədər olan icbari ödənişlər — kirayə, kommunal xidmətlər, internet və nəqliyyat xərcləri dəqiqləşdirilməlidir. Eyni zamanda, bayram alış-verişləri zamanı toplanmış kəşbek (cashback) məbləğlərinin cari xərclərə yönəldilməsi büdcəyə əlavə dəstək kimi qiymətləndirilir.
Taksit öhdəliklərinin idarə edilməsi
Azərbaycanda istehlakçıların ən çox müraciət etdiyi alətlərdən olan taksit kartları bayram dövründə yüklənmiş olur. Ekspertlər xəbərdarlıq edirlər ki, kredit tarixçəsinin mənfi təsirlənməməsi üçün Mərkəzi Kredit Reyestri qarşısında öhdəliklər vaxtında yerinə yetirilməlidir. Əgər borcun tam bağlanması mümkün deyilsə, mütləq şəkildə "minimum ödəniş" edilməlidir. Yüksək faiz dərəcəsi olan kreditlərin prioritet qaydada bağlanması maliyyə yükünü azaldan əsas amildir.
İstehlak xərclərinin optimallaşdırılması
Yanvar ayı ərzində "qənaət rejimi"nin tətbiqi büdcə kəsirini qısa müddətdə aradan qaldırmağa imkan verir. Buraya kənardan qida sifarişlərinin məhdudlaşdırılması və ev şəraitində hazırlanan yeməklərə üstünlük verilməsi daxildir. Hesablamalara görə bu addım ay ərzində orta hesabla 150-300 AZN məbləğində vəsaitə qənaət etməyə şərait yaradır. Həmçinin, istifadə olunmayan rəqəmsal abunəliklərin (əyləncə platformaları və s.) müvəqqəti dayandırılması tövsiyə olunur.
Alternativ gəlir mənbələri və onlayn platformalar
Bayramdan sonra büdcədə yaranan boşluğu doldurmaq üçün istifadə olunmayan əşyaların və ya ehtiyac duyulmayan hədiyyələrin onlayn satış platformaları vasitəsilə realizasiyası effektiv metod hesab olunur. Bu, həm ev təsərrüfatının optimallaşdırılmasına, həm də nağd pul axınına kömək edir.
Strateji planlaşdırma: Novruz bayramına hazırlıq
Maliyyə savadlılığı çərçivəsində növbəti böyük xərc dövrü olan Novruz bayramı üçün indidən hazırlıq görülməsi vacibdir. Bankların təqdim etdiyi "yığım" xidmətlərindən istifadə edərək gündəlik qalıq məbləğlərin toplanması mart ayında büdcənin yenidən təzyiq altına düşməsinin qarşısını alacaqdır.
Ekspertlər qeyd edirlər ki, maliyyə sabitliyinə nail olmaq üçün əsas şərt psixoloji hazırlıq və xərclərə intizamlı yanaşmadır. "Pulum yoxdur" yanaşmasını "xərclərin optimallaşdırılması" strategiyası ilə əvəz etmək vətəndaşlara öz büdcələrini daha effektiv idarə etməyə imkan verəcək.
Monetar.az
