2026-cı ilin birinci rübündə Yaxın Şərqdə davam edən münaqişə fonunda qızıla qlobal tələbat rekord səviyyəyə yüksəlib. Bu barədə Ümumdünya Qızıl Şurasının (WGC) hesabatında bildirilir.
Bugün dərc olunan hesabata əsasən, birjadankənar külçələr də daxil olmaqla qızıla ümumi tələbat illik müqayisədə 2% artaraq 1 230,9 tona çatıb.
WGC-nin Luiza Stritin rəhbərlik etdiyi analitikləri qeyd ediblər ki, “həcm baxımından bu mülayim artım və qızıl qiymətlərinin kəskin yüksəlişi rüblük tələbatın dəyərinin 74% artaraq rekord 193 milyard dollara çatmasına səbəb olub”.
“Qızıl külçələrə və sikkələrə tələbat 474 ton (+42%) təşkil edib ki, bu da tarixdə ikinci ən yüksək rüblük göstəricidir. Artımda Asiya investorları öncül rol oynayıb və onlar investisiya məqsədli qızıl məhsullarını aktiv şəkildə alıblar”, deyə analitiklər əlavə ediblər.
Baxmayaraq ki, qızıla tələbat illik müqayisədə artıb, rüblük müqayisədə ümumi göstərici 6% azalıb. Bu isə cari ilin birinci rübündə “sarı metal”ın müəyyən dalğalanmalar yaşadığını göstərir.
Birinci rübdə qızılın qiymətləri kəskin dəyişkənlik nümayiş etdirib: spot qiymət əvvəlcə 29 yanvar tarixində unsiya üçün rekord 5 595,46 dollara qədər (təxminən 30%) yüksəlib. Bu artım 2025-ci ildə qeydə alınmış güclü dinamikanın davamı olub. Həmin il qızılın spot qiymətləri 64,5% artaraq 1979-cu ildən bəri ən yaxşı illik nəticəni göstərmişdi. Artım geosiyasi risklərin və tarif qeyri-müəyyənliyinin yaratdığı “təhlükəsiz liman” tələbi, faiz dərəcələrinin yumşaldılması, mərkəzi bankların alışlarının artması və qızılla təmin olunmuş birja fondlarına vəsait axını ilə bağlı olub.
WGC bildirib ki, “qızıl ETF-lərinə investisiyalar birinci rübdə də davam edib (+62 ton), lakin 2025-ci ilin eyni dövründəki (+230 ton) çox güclü göstərici ilə müqayisədə daha zəif olub. Mart ayında ABŞ fondlarından əhəmiyyətli vəsait çıxışı müşahidə edilib”.
Hesabatda qeyd olunur ki, mərkəzi banklar birinci rübdə xalis əsasda 244 ton (+3% illik artım) qızıl alıblar, baxmayaraq ki, dövr ərzində satış aktivliyi də nəzərəçarpacaq dərəcədə artıb.
Eyni zamanda, rübün əvvəlində rekord yüksək qiymətlər fonunda zərgərlik məmulatlarına ümumi tələbat illik müqayisədə 23% azalaraq 335 tona düşüb.
Fevral ayında qızıl rekord səviyyələrdən geri çəkilsə də, ay ərzində 8,5% artım qeydə alıb. Lakin fevralın sonunda ABŞ və İsrailin İrana birgə zərbəsindən sonra qızıl kəskin ucuzlaşıb və mart ayında son onillikdən çox müddətdə ən zəif aylıq nəticəni göstərib.
Bir sıra qiymətli metallar bazarı iştirakçıları və analitiklər qeyd ediblər ki, martdakı bu eniş qızılın geosiyasi böhranlar zamanı “təhlükəsiz liman” kimi çıxış etməsi ilə bağlı tarixi tendensiyaya zidd olub.
Qızıl üzrə proqnozlara gəlincə, WGC analitikləri bildiriblər ki, geosiyasi amillər 2026-cı ildə və sonrakı dövrdə də qızıla tələbatın əsas hərəkətverici qüvvəsi olaraq qalacaq.
“Bu, mərkəzi bankların xalis alışlarının davam etməsini, qızıl ETF-lərinə qlobal vəsait axınının genişlənməsini, həmçinin külçə və sikkələrin yığılmasını dəstəkləyir. 2026-cı ildə təkrar emalın mülayim artım göstərəcəyi gözlənilir. Yüksək qiymətlər zərgərlik sektoruna mənfi təsir göstərməkdə davam edəcək. Qızıl hasilatının isə yüksək qiymətlər və gəlirlilik fonunda bir qədər artacağı proqnozlaşdırılır”, deyə analitiklər bildiriblər.
MONETAR.AZ
