Avstraliya hökuməti illik büdcə hesabatı çərçivəsində Yaxın Şərqdə, xüsusilə İranla davam edən münaqişənin qlobal iqtisadiyyata vura biləcəyi dağıdıcı təsirlərə dair xəbərdarlıq edib. Maliyyə Nazirliyinin hazırladığı ssenariyə əsasən, hərbi əməliyyatların uzanması və enerji infrastrukturuna ziyan dəyməsi neftin bir barelinin qiymətini 200 dollara qədər qaldıra bilər. Bu, sadəcə enerji bazarlarında deyil, qlobal ticarət zəncirində də dərin bir böhranın anonsu hesab olunur.
İqtisadi təsirlər: inflyasiya və işsizlik təhlükəsi
Maliyyə Nazirliyinin təhlilləri göstərir ki, neftin kəskin bahalaşması Avstraliya iqtisadiyyatı üçün bir sıra ağır nəticələrə yol açacaq:
-
İqtisadi Daralma: İyul-sentyabr aylarında neft 200 dollar həddinə çatarsa, ölkə iqtisadiyyatı cari rübdə daralmağa başlayacaq.
-
İnflyasiya Sıçrayışı: İlin son rübündə illik inflyasiyanın 7,25%-ə yüksələcəyi proqnozlaşdırılır.
-
Rentabelliyin Düşməsi: Yanacaq, gübrə və neft-kimya məhsullarının qiymət artımı bir çox müəssisəni iflas həddinə çatdıra, digərlərinin mənfəətini isə minimuma endirə bilər.
Geosiyasi gərginlik və bazarların reaksiyası
Hazırda dünya bazarlarında vəziyyət gərgin olaraq qalır. ABŞ prezidenti Donald Trampın İranın sülh təkliflərini rədd etməsi və Hörmüz boğazında gəmiçiliyin hələ də iflic vəziyyətdə olması neft qiymətlərini yuxarı itələyir. Artıq "Brent" markalı neftin qiyməti 106 dolları ötüb ki, bu da Avstraliyanın qorxulu ssenarisinə doğru atılan ilk addımlar kimi qiymətləndirilir.
İxracatın "kompleks" rolu
Maraqlıdır ki, hesabatda müharibənin Avstraliya üçün yeganə mənfi tərəfi qeyd olunmur. Maliyyə naziri Cim Çalmers bildirib ki, uzunmüddətli münaqişə Avstraliyanın əsas ixrac məhsulları olan kömür və mayeləşdirilmiş təbii qazın (LNG) qiymətlərini artıraraq büdcə gəlirlərinə müəyyən dəstək verə bilər. Lakin bu müsbət təsir qlobal inflyasiya və daxili iqtisadi daralmanın yaradacağı fəsadları tam kompensasiya etmək gücündə deyil.
Hökumətin əsas proqnozu inflyasiyanın iyun ayında pik həddə çatacağı və müharibə bitdikdən sonra azalacağı yönündə olsa da, nazir bu planın tamamilə xaricdəki hadisələrdən və münaqişənin müddətindən asılı olduğunu vurğulayıb.
MONETAR.AZ
