Bernstein analitikləri xəbərdarlıq edirlər ki, ABŞ və İsrailin İrana qarşı birgə əməliyyatından sonra geosiyasi gərginliyin artması neft bazarını ciddi şəkildə gərginləşdirə bilər. Əsas faktor Hörmüz boğazı vasitəsilə neft və LNG axınlarının pozulmasıdır.
Analitiklər Ayrin Ximona rəhbərliyi altında hesab edirlər ki, konflikt dərhal neft qiymətlərinə barelə görə 5–10 ABŞ dolları risk artımı əlavə edəcək. Bu da Ormuz boğazının faktiki bağlanmasının təklifdə böyük şok riski yaratdığına işarədir. Qeyd edək ki, bu dar keçiddən dünya neft və LNG ticarətinin təxminən 20%-i keçir, buna görə hər hansı pozuntu müddəti kritik əhəmiyyət daşıyır.
Bernstein üç hərbi ssenarini modelləşdirib: Ormuz boğazının tam bağlanması bir, üç və ya altı ay müddətinə.
-
Qısa müddətli pozuntu (1–3 ay): Əvvəlki broker proqnozu olan 2026-cı il üçün 2,8 mln barel/günlük (mbd) artıqlıq təxminən 1,8 mbd defisitə çevrilir. Bu halda Brent neftinin qiyməti $65-dən $80-a, Avropa qaz indeksi TTF isə $10-dan $15 mmBTU-ya yüksəlir.
-
Ən pis ssenari (6 aylıq bağlanma): Gözlənilən defisit 5,6 mbd, Brent neftinin qiyməti isə $110-dan yuxarı olur. Analitiklər bildirirlər ki, bu səviyyə resessiya riskinə yaxınlaşır.
Bernstein qeyd edir ki, OPEC-in ehtiyat gücü təxminən 3 mbd-dir, buna görə altı aylıq bağlanma dünya iqtisadiyyatı üçün ciddi təsirə malik ola bilər.
Fiziki logistika da riski vurğulayır: Səudiyyə Ərəbistanı və BƏƏ-dən alternativ boru kəmərləri yalnız Ormuz həcminin kiçik bir hissəsini əhatə edə bilər. Rezerv gücü 3 mbd-dən azdır və boğaz vasitəsilə axınların təxminən 15%-ini əhatə edir.
Maliyyə təsiri: Brent üçün orta ssenari ($80) əsasında, DCF (endirimli pul axınları) böyük Avropa inteqrasiya olunmuş neft şirkətləri üçün 10–11%, daha çox hasilata fokuslanmış şirkətlər üçün isə daha yüksək qiymətləndirmə artımı gətirə bilər.
Lakin analitiklər xəbərdarlıq edirlər ki, böyük neft şirkətləri həmçinin Yaxın Şərqdə yüksək riskli mövqe daşıyır, yəni regional hasilat pozulsa, daha yüksək qiymətlər tam olaraq mənfəət artımına çevrilməyə bilər.
