Yeni il artıq başlayıb, lakin Morgan Stanley analitiklərinin fikrincə, qarşıdakı on iki ay üçün iqtisadi perspektivlərin “konturları” böyük ölçüdə ötən ilin mənzərəsini xatırladır.
Bankın müştərilər üçün hazırladığı analitik qeyddə, iqtisadçılar, o cümlədən Set Karpenter və Raciv Sibal bu tendensiyanın bariz nümunələrindən birinin ardıcıl iqtisadi artım modelinin tədricən yaxşılaşması olduğunu bildiriblər. Bununla belə, onlar əsas fərqin mərkəzi bankların siyasətində olduğunu vurğulayıblar.
“Biz yumşalma dövründəyik. FED 2026-cı ilin əvvəlində monetar siyasəti yumşaltmağa keçdi, bu isə 2025-ci ildə baş verməmişdi”, deyə analitiklər yazıblar.
Qlobal miqyasda da mərkəzi banklar “neytral” səviyyədə və ya ona yaxın mövqedədirlər. Bu səviyyə nəzəri olaraq nə iqtisadi aktivliyi stimullaşdırır, nə də onu məhdudlaşdırır. Nəticə etibarilə, analitiklər hesab edirlər ki, bazarlardakı müzakirələrin əsas hissəsi ilin birinci yarısında mərkəzi bankların qərarları ətrafında cəmləşəcək.
ABŞ-da üçüncü rüb üzrə məlumatlar dünyanın ən böyük iqtisadiyyatının xüsusi güc nümayiş etdirdiyini göstərir. Bununla yanaşı, Morgan Stanley analitikləri qeyd ediblər ki, şirkətlər xərclərin mənfəəti azaltmasına yol verməkdənsə, tariflərlə bağlı əlavə xərcləri istehlakçıların üzərinə ötürməyə başlayıblar.
“Bu səbəbdən, oktyabr ayı üzrə nominal xərclərlə bağlı ilkin məlumatlar güclü görünsə belə, biz dördüncü rübdə real istehlak artımının əvvəlki rüblə müqayisədə zəifləməsini izləyirik. Hərçənd proqnozlara görə bu zəifləmə cüzi olacaq, çünki FED artıq faiz dərəcələrini azaltmağa başlayıb və qarşıda fiskal stimullar gözlənilir. Bununla belə, məlumatların ümumi mənzərəsi FED-in qərarlarına təsir göstərəcək”, deyə analitiklər vurğulayıblar.
CME FedWatch alətinə görə, investorlar bu il iki faiz endirimi ehtimalını qiymətləndirirlər, baxmayaraq ki, perspektiv hələ də qeyri-müəyyəndir. Cümə günü açıqlanan kənd təsərrüfatı xaricində məşğulluq hesabatından sonra, FED-in yanvar iclasında faiz dərəcələrini 3,50–3,75% aralığında dəyişməz saxlaması ehtimalı 97%-dən bir qədər çox olub.
Morgan Stanley analitikləri əlavə ediblər ki, ABŞ Mərkəzi Bankı “növbəti bir neçə iclasda” iqtisadi göstəricilərə son dərəcə həssas yanaşacaq.
Digər regionlarda isə avrozonada biznes aktivliyi əvvəlki ayla müqayisədə dekabrda zəifləməsinə baxmayaraq, ümumilikdə sabit qalıb. Bununla belə, Morgan Stanley analitikləri yaxın rüblərdə həm iqtisadi artım, həm də inflyasiya üçün “aşağı yönlü risklərin” üzə çıxa biləcəyini qeyd edərək, Avropa Mərkəzi Bankının növbəti potensial faiz endiriminin iyun ayında baş verə biləcəyini proqnozlaşdırırlar.
Digər tərəfdən, Yaponiya Bankı 2025-ci ili tarixi faiz artımı ilə başa vurub və bu qərar borclanma dəyərini onilliklər ərzində ən yüksək səviyyəyə qaldırıb. Maliyyə bazarları isə əlavə faiz artımlarını da nəzərə alır.
Lakin Morgan Stanley analitikləri bildiriblər ki, “risklər 2026-cı ildə daha az faiz artımı istiqamətində yönəlib”. Onlar bunun səbəbi kimi inflyasiyanın bu ilin sonuna doğru yumşalmağa başlayacağı gözləntilərini göstəriblər. Analitiklərin fikrincə, zəif yen nəzəri olaraq bu proqnoza risk yarada bilər, lakin FED-in siyasətinin daha da yumşalması və bunun ABŞ dollarına təsiri “müəyyən dərəcədə bu riski kompensasiya edəcək”.
MONETAR.AZ
