Çin elitası vətənə qayıdır: “Amerika arzusu” sönür

Onilliklər boyu Amerika Birləşmiş Ştatları Çinin “ən yaxşı və ən istedadlı” insanları üçün əsas istiqamət olub, imkanların və hüququn aliliyinin simvolu sayılıb. Lakin bu təsəvvür hazırda ciddi şəkildə dəyişir.

Getdikcə daha çox elit çinli gənclər, alimlər və biznes liderləri ABŞ-dan uzaq durur və ya oranı tərk edərək Çinə qayıtmağa üstünlük verirlər. Bu qərarlara Amerikada sosial qeyri-sabitliklə bağlı təsəvvürlər və sərtləşən immiqrasiya siyasəti təsir göstərir.

Bir çoxları üçün ABŞ-ın sonsuz imkanlar ölkəsi kimi imici artıq silah zorakılığı, köhnələn infrastruktur və yüksək yaşayış xərcləri ilə bağlı narahatlıqlarla əvəz olunur. Bu amillər maliyyə sabitliyini də zəiflədir.

Çində dövlət mediasının bu mövzuda apardığı məqsədyönlü informasiya kampaniyaları da təsiri gücləndirərək, əvvəllər təhsil və karyera üçün ABŞ-ı əsas seçim hesab edənlər üçün ciddi çəkindirici faktor yaradır.

Bu meyl Pekin üçün kritik bir dövrdə baş verir. Çin iqtisadiyyatında yavaşlama və daşınmaz əmlak bazarındakı geriləmə fonunda “xaotik” və “təhlükəli” Amerika obrazı ölkə daxilində legitimliyi möhkəmləndirmək üçün alternativ model kimi təqdim olunur.

Çində doğulmuş və PhD dərəcəsi alan məzunların əksəriyyəti hələ də ABŞ-da qalmaq niyyətindədir. Bununla belə, yüksək səviyyəli mütəxəssislərin geri dönüş tendensiyası artıq açıq şəkildə müşahidə olunur.

Mikroçip sənayesinin aparıcı mütəxəssislərindən tutmuş tibbi tədqiqat pionerlərinə qədər bir çox tanınmış alim və sənaye lideri Çinə geri cəlb olunur. Onlara səxavətli tədqiqat maliyyələşməsi, müasir infrastruktur və sosial sabitlik təklif edilir.

Məzunlardan biri qeyd edib: “Gəlir və qiymətlər nisbəti Çində açıq şəkildə daha əlverişlidir”. Bu fikir ABŞ bazarlarında daha yüksək, lakin risklə düzəliş edilmiş gəlir potensialı ilə müqayisədə iqtisadi sabitliyin daha çox qiymətləndirildiyini göstərir.

İnvestorlar bu “beyin axınının əksinə dönüşünü” qlobal innovasiya mühitində uzunmüddətli dəyişiklik siqnalı kimi dəyərləndirməlidirlər. Çin texnoloji və sənaye ambisiyalarını həyata keçirmək üçün lazım olan insan kapitalını getdikcə daha uğurla ölkə daxilində saxlayır.

MONETAR.AZ