Yaxın Şərqdə davam edən hərbi-siyasi gərginlik qlobal turizm bazarını alt-üst edib. Qonşu Rusiyada turoperatorların 7 milyard rublluq (təxminən 130 milyon manat) vəsaiti Dubay, Qətər və digər ölkələrin otellərində "ilişib" qalıb. Bəs Azərbaycanın turizm şirkətləri və Yaxın Şərqə tur alan vətəndaşlarımız üçün vəziyyət necədir?
Dubay və Qətər turları təhlükədə: Rezervasiyalar ləğv edilir
Yaxın Şərq Azərbaycan turistləri üçün (xüsusilə BƏƏ, Qətər və Səudiyyə Ərəbistanı) ən populyar istiqamətlərdən hesab olunur. Lakin bölgədəki qeyri-sabitlik mart və aprel ayları üçün planlaşdırılan səfərlərin kütləvi təxirə salınmasına səbəb olub. Rusiya təcrübəsi göstərir ki, xarici otellərin heç də hamısı alınan behləri və ya tam ödənişləri geri qaytarmağa tələsmir.
Azərbaycanlı ekspertlərin fikrincə, yerli turoperatorlar da bənzər problemlərlə üzləşə bilər. Lakin bizim bazarda adətən pulların geri qaytarılmasından (refund) daha çox, "depozit" sistemi işə düşür. Yəni otel pulu qaytarmır, amma şərait yaradır ki, turist həmin məbləği gələcəkdə vəziyyət sakitləşəndə istifadə etsin.
Pulunuzu turoperatordan yoxsa oteldən tələb etməlisiniz?
Xəbərdə vurğulanan ən önəmli məqam turoperatorun məsuliyyətidir. Azərbaycan qanunvericiliyinə və beynəlxalq turizm normalarına görə, müqavilə turoperatorla bağlanıbsa, xaricdəki otelin pulu qaytarıb-qaytarmamasından asılı olmayaraq, şirkət vətəndaş qarşısında öhdəlik daşıyır.
"Turist pulu Bakıdakı ofisə ödəyibsə, xaricdəki partnyorun iflas etməsi və ya müharibə səbəbindən ödəniş etməməsi müştərini maraqlandırmamalıdır. Şirkət ya vəsaiti qaytarmalı, ya da alternatib təklif etməlidir" – deyə turizm hüquqşünasları qeyd edir.
Çıxış yolu: Re-bronlaşdırma və sığorta
Hazırda ən ağrısız yol turu ləğv etmək deyil, dəyişməkdir. Bakıdakı turizm agentlikləri müştərilərinə Yaxın Şərq turlarını Türkiyə, Misir və ya daxili istiqamətlərə dəyişməyi təklif edirlər. Bu, həm turistin tətilinin yanmamasına, həm də şirkətin maliyyə itkisinə düşməməsinə kömək edir.
Turistlər nəyi bilməlidir?
-
Fors-major halları: Müharibə və hərbi münaqişələr fors-major sayıldığı üçün bəzi hallarda ödənişin tam geri alınması hüquqi müstəvidə çətinləşə bilər.
-
Sığorta: Səfər sığortası alarkən "səfərin ləğvi" bəndinə diqqət yetirin. Bu, pulunuzun sığorta şirkəti tərəfindən ödənilməsini təmin edə bilər.
-
Rəsmi müqavilə: Heç bir halda müqaviləsiz və qəbz almadan turizm şirkətinə ödəniş etməyin.
Yaxın Şərqdəki vəziyyət mart-aprel aylarında Bakıdan uçan çarter reyslərinə də təsir edib. Odur ki, bilet və tur alarkən ləğvetmə şərtləri ilə dərindən tanış olmağınız tövsiyə olunur.
MONETAR.AZ
