İranın kritik sənaye infrastrukturuna endirilən son hava zərbələri ölkənin iki ən böyük polad istehsalı müəssisəsində istehsalı pozub. Bu barədə Barclays tərəfindən dərc olunan yeni analitik hesabatda bildirilir.
Mübarəkə və Xuzistan zavodlarına edilən hücumlar, eləcə də Tehranın Fars körfəzi ölkələri və İsraildəki polad müəssisələrinə cavab zərbələri endirəcəyi ilə bağlı hədələri regional metal bazarlarında əlavə volatillik yaradıb.
Bununla belə, analitiklər hesab edirlər ki, mövcud logistika məhdudiyyətləri və istifadə olunmayan istehsal gücləri səbəbindən qlobal tədarükə birbaşa təsir məhdud ola bilər.
Mübarəkə və Xuzistan zavodları İranın ümumi polad istehsal gücünün 20 faizindən azını təşkil edir. Zərbələrdən əvvəl belə ölkədə istehsal güclərinin istifadə səviyyəsi 50 faizdən aşağı idi. Barclays qeyd edir ki, istehsal nəzəri olaraq zərər görməmiş daxili müəssisələrə yönləndirilərək sürətlə bərpa oluna bilər.
Daha ciddi problem isə region üçün Fars körfəzi ərəb dövlətlərinin əməkdaşlıq şurasına (GCC) üzv ölkələrlə bağlıdır.
İran istisna olmaqla, GCC ölkələrinin polad istehsal güclərinin təxminən 65 faizi xammal idxalı üçün Hörmüz boğazı-ndan güclü asılılıq səbəbindən artıq əməliyyat çətinlikləri ilə üzləşib. “Hörmüz faktoru” artıq istehsalı məhdudlaşdırdığından, Barclays hesab edir ki, bu ölkələrdəki müəssisələrə birbaşa hərbi zərbələrin əlavə təsiri məhdud olacaq.
Daxili istehsal risk altında qaldığı üçün Yaxın Şərqin tədarük çatışmazlığını aradan qaldırmaq məqsədilə beynəlxalq bazarlardan asılılığının artacağı gözlənilir. GCC artıq xalis polad idxalçısıdır və idxalın 60 faizdən çoxu hazırda Çin tərəfindən təmin olunur. Analitiklər bu asılılığın daha da dərinləşəcəyini proqnozlaşdırırlar ki, bu da qlobal səviyyədə yüksək soba güclərinin daha intensiv istifadəsinə səbəb ola bilər.
Avropa bazarları üçün birbaşa təsirin minimal olacağı hesab edilir. Bununla belə, regionda ticarət axınlarının dəyişməsi dəmir filizi və kokslaşan kömürə tələbi dəstəkləyə bilər.
Yaxın Şərq alıcılarının Asiya ixracatçılarından hazır polad tədarükünü təmin etməyə çalışması nəticəsində, qlobal xammal qiymətlərinə “müharibə riski” əlavəsinin daxil ediləcəyi və bunun 2026-cı ilin ikinci rübünə qədər davam edəcəyi gözlənilir.
