ABŞ-ın İranla danışıqlara hazır olduğunu bəyan etməsi fonunda baş verən kəskin satışdan sonra qızıl qiymətləri sürətlə bərpa olunub.
Qiymətli metal bazar ertəsi əhəmiyyətli itkilərini geri qaytardı. Buna səbəb ABŞ prezidenti Donald Trampın İranın enerji infrastrukturuna planlaşdırılan zərbələri beş gün təxirə salması oldu. O, bunu hərbi əməliyyatların dayandırılmasına yönəlmiş məhsuldar danışıqlarla izah etsə də, İran belə müzakirələrin baş tutduğunu təkzib edib.
Hazırda qızılın spot qiyməti bir unsiya üçün 4 423 dollar təşkil edir. Daha əvvəl isə metal 4 200 dolların altına düşərək ilin əvvəlindən qazandığı bütün artımı itirmiş və son onilliklərin ən kəskin qısamüddətli enişlərindən birini yaşamışdı. Bu eniş enerji qiymətlərinin artması fonunda faiz dərəcələrinin yüksələcəyi gözləntilərinin güclənməsi, ABŞ dollarının möhkəmlənməsi və Yaxın Şərqdə tədarük problemlərinə görə fiziki tələbin zəifləməsi ilə bağlı idi.
İnstitusional investorlar və suveren fondların mənfəət götürməsi də təzyiqi artırıb.
Sonrakı bərpa qızılın geosiyasi vəziyyətdəki dəyişikliklərə nə qədər həssas olduğunu göstərir. UBS analitiklərinin fikrincə, danışıqlar xəbərlərinə qədər bazarlar “qəti şəkildə sərt pul-kredit siyasətinə doğru yönəlmişdi” və bu, dedollarizasiya və büdcə riskləri kimi uzunmüddətli mövzuları arxa plana keçirmişdi.
Strateqlər qeyd edirlər ki, qızılın geosiyasi gərginliyə zəif reaksiyası və yüksək volatilliyi bir çox investor üçün məntiqsiz görünə bilər. Lakin tarix göstərir ki, qızıl “münaqişələrin ilkin mərhələsində həmişə bahalaşmır” — qiymət dinamikasında çox vaxt makroiqtisadi amillər, xüsusilə faiz dərəcələri və valyuta hərəkətləri üstün rol oynayır.
Ümumilikdə, mövcud vəziyyət nominal gəlirliliklərin artması, dolların güclənməsi və faiz gözləntilərinin dəyişməsi ilə müəyyən olunur. Bazarlar artıq faiz endirimlərindən çox, hətta cüzi artım ehtimalını nəzərə almağa başlayıb. Bu isə mart ayında ETF-lər vasitəsilə təxminən 62 metrik ton qızıl satışının da müşahidə edildiyi şəraitdə qiymətlərə əlavə təzyiq yaradıb.
Bununla belə, analitiklər bu satış dalğasını struktur dönüş nöqtəsi kimi qiymətləndirmirlər. Onların fikrincə, hazırkı korreksiya Volker dövründəki sərtləşmə və ya 2013-cü ildə aktiv alış proqramının dayandırılması ilə bağlı panika kimi əvvəlki epizodlarla müqayisədə daha zəifdir.
“Tarixi tendensiya göstərir ki, pul-kredit siyasəti qəti şəkildə sərtləşəndə və real gəlirlilik yüksək olduqda, qızılın enişi adətən ilkin korreksiyalardan daha uzun çəkir. Mövcud satışın davam edib-etməyəcəyi əsasən ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin siyasətini nə dərəcədə dəyişəcəyindən asılı olacaq”, — deyə onlar bildiriblər.
Ümumilikdə isə UBS hesab edir ki, bu eniş dəyər itkisi kimi deyil, daha çox “korreksiya mərhələsi” kimi qiymətləndirilməlidir. Analitiklər qızılın uzunmüddətli perspektivdə portfel üçün effektiv qoruyucu alət olaraq qaldığını və iqtisadi artımın zəifləməsi, həmçinin siyasətin yumşalması fonunda qiymətlərin yenidən arta biləcəyini gözləyirlər.
MONETAR.AZ
