Analitik Euler şirkətinin proqnozuna görə, 2026-cı ilin yekunlarında Rusiyada neft və qaz kondensatı hasilatı 3% artaraq sutkada 10,9 milyon barelə çata bilər. Beləliklə, sektor 2025-ci ildəki azalmadan sonra bərpa mərhələsinə keçə bilər. OPEK və Beynəlxalq Enerji Agentliyinin qiymətləndirmələrinə əsasən, 2025-ci ildə hasilat 0,8–1% azalmışdı.
Rusiya baş nazirinin müavini Aleksandr Novakın sözlərinə görə, 2025-ci ildə ölkədə 512 milyon ton neft və qaz kondensatı hasil edilib ki, bu da əvvəlki illə müqayisədə 0,8% azdır.
OPEK+ kvotaları və faktiki çatışmazlıq
OPEK+ çərçivəsində məhdudiyyətlərin yumşaldılması formal olaraq Rusiyaya hasilatı təxminən 6% (sutkada 572 min barel) artırmaq imkanı verir. Lakin 2025-ci ilin dekabrında və 2026-cı ilin yanvarında ölkə müvafiq olaraq 278 min və 328 min barel/sutka həcmində icazə verilən kvotalardan geri qalıb. Orta çatışmazlıq təxminən 3–3,5% təşkil edib.
Euler şirkəti 2026-cı ildə də kvotalar üzrə ehtiyatın qalacağını orta hesabla sutkada təxminən 250 min barel gözləyir ki, bu da bərpa tempini məhdudlaşdıracaq.
Martın 1-də OPEK+-a daxil olan səkkiz ölkə aprel ayında kvotaların sutkada 206 min barel artırılması barədə razılığa gəlib. Rusiya və Səudiyyə Ərəbistanı üçün limitlər müvafiq olaraq 62 min barel artırılaraq sutkada 9,63 milyon və 10,16 milyon barelə çatdırılıb.
Qlobal bazar riskləri
Kvotaların artırılması Yaxın Şərqdə gərginliyin artması və dünya neftinin təxminən 20%-nin keçdiyi Hörmüz boğazının bağlanması təhlükəsi fonunda baş verir. Bununla belə, analitiklər hələlik təklifin kəskin azalacağını gözləmir.
Vortexanın qiymətləndirməsinə görə, sutkada 1 milyon bareldən çox ciddi tədarük pozuntusu ehtiyatların koordinasiyalı şəkildə bazara buraxılmasına və istehsalçıların cavab addımlarına səbəb ola bilər. Eyni zamanda, Beynəlxalq Enerji Agentliyi qlobal neft bazarında sutkada 3,1–3,7 milyon barel həcmində profisit proqnozlaşdırır. 2025-ci ilin dekabrında OECD ölkələrinin kommersiya ehtiyatları 2021-ci ildən bəri ilk dəfə tarixi normanı keçib ki, bu da təklifin artıq olduğunu göstərir.
Sanksiyalar, Asiya və investisiyalar
Analitik Renessans Kapitaldan Mark Şumilov hesab edir ki, 2026-cı ildə investisiya fəallığı sanksiya təzyiqindən və əsas alıcıların — Çin və Hindistanın davranışından asılı olacaq.
Vortexa-nın məlumatına görə, fevral ayında Rusiyanın neftinin Hindistan idxalındakı payı sutkada 1,1 milyon barel olmaqla 20%-ə düşüb (2025-ci ilin noyabrında 36% idi). Çində isə pay əksinə, 11%-dən 18%-ə (sutkada 1,9 milyon barel) yüksəlib. İxracın azalmasına dair əlamətlər hələ yoxdur, lakin yüksək diskontlar təzyiq göstərir.
Qazma işləri və uzunmüddətli risklər
Bloombergin məlumatına görə, 2025-ci ildə Rusiyada istismar qazmasının həcmi 3,4% azalaraq 29,14 min km-ə düşüb ki, bu da son üç ilin minimumudur. Bu, neftə tətbiq edilən endirimlərin artması və rublun möhkəmlənməsi ilə əlaqədardır.
Analitiklər qeyd edirlər ki, mövcud qazma səviyyəsi yetkin yataqlarda hasilatın təbii azalmasını kompensasiya etməyə imkan verir. Lakin 2026–2027-ci illərdə dayanıqlı artım üçün bu artıq kifayət etməyə bilər.
Beləliklə, OPEK+ kvotalarının yumşaldılması hasilatın bərpası üçün potensial yaradır, lakin dinamika qiymət konjonkturası, ixrac axınları və investisiya fəallığından asılı olacaq.
MONETAR.AZ
