Bu gün Ümumdünya Qaçqınlar günüdür

Bu gün Ümumdünya Qaçqınlar

Dünya ictimaiyyəti hər il iyunun 20-də müharibə, təqib və zorakılıq səbəbindən öz doğma yurdlarını tərk etməyə məcbur olmuş insanların yaşadıqları çətinliklərə diqqət çəkmək məqsədilə Ümumdünya Qaçqınlar Gününü qeyd edir.

BMT-nin Baş Məclisi tərəfindən 2000-ci ildə qəbul edilmiş xüsusi qətnamə ilə təsis olunan bu tarix, 2026-cı ildə “Hər kəs təhlükəsiz olana qədər” devizi altında keçirilir. Bu mühüm gün Qaçqınların Statusuna dair 1951-ci il Konvensiyasının qəbulundan 75 il keçməsinə təsadüf edir və bütün bəşəriyyət üçün universal müdafiə öhdəliklərini yenidən gündəmə gətirir.

BMT-nin rəsmi məlumatına görə, hazırda dünyada 117 milyondan çox insan məcburi köçkün və qaçqın vəziyyətinə düşüb.

Sudandakı daxili müharibə və Konqo Demokratik Respublikasında (KDR) bitmək bilməyən etnik-siyasi zorakılıq dalğası nəticəsində milyonlarla ailə qonşu dövlətlərə qaçmağa məcbur olub.

İllərdir davam edən hərbi əməliyyatlar və geosiyasi kataklizmlər səbəbindən həm Avropa daxilində, həm də regional müstəvidə tarixən ən böyük qaçqın və məcburi köçkün kütləsi formalaşıb.

Etnik zəmində təqiblərə məruz qalan və təhlükəsiz sığınacaq axtarışında olan yüz minlərlə insanın köç marşrutları qlobal sabitlik sınağına çevrilib.

 Beynəlxalq hüququn əsas tələbinə görə, öz yurdlarını tərk etmiş insanlar təhlükə ilə üzləşəcəkləri ərazilərə məcburi geri qaytarılmamalı (non-refoulement prinsipi) və köçkünlük dövründə ləyaqətli yaşayış şəraiti ilə təmin olunmalıdırlar. Humanitar müdafiə yalnız qaçqınların qorxu olmadan yaşaması, təhsil alması, cəmiyyətə inteqrasiya edib töhfə verməsi və şərait yarandıqda rəsmi olaraq könüllü, təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə öz evlərinə qayıtması təmin edildikdə tamamlanmış hesab olunur.

MONETAR.AZ