Avropa Mərkəzi Bankının (AİB) inflyasiya risklərinə xüsusi diqqət yetirməsi göstərir ki, tənzimləyici qurum avrozonada iqtisadi artımın zəif olmasına baxmayaraq, faiz dərəcələrinin növbəti dəfə artırılmasına meyilli ola bilər. Bu qənaətə Bank of America analitikləri gəliblər.
Bankın fikrincə, AİB rəsmi olaraq 2%-lik simmetrik inflyasiya hədəfinə malik olsa da, inflyasiyanın yüksəlməsi risklərinə hələ də böyük önəm verir.
Qurum rəsmiləri dəfələrlə qiymət sabitliyinin qorunmasına sadiq olduqlarını vurğulayıblar. Son pul-kredit siyasəti qərarları göstərir ki, AİB inflyasiyanın hədəf səviyyədən yüksək qalmasından, onun hədəfdən aşağı düşməsindən daha çox narahatdır.
Bazar iştirakçılarının diqqəti AİB-in rüblük iqtisadi proqnozlarına, xüsusilə də planlaşdırma dövrünün sonuna dair inflyasiya gözləntilərinə yönəlib. Bu göstəricilər investorların gələcək faiz siyasəti ilə bağlı gözləntilərini formalaşdırmaqda mühüm rol oynayır.
Bankın məlumatına görə, iyun ayında açıqlanan AİB proqnozları bazarın cari sərtləşdirmə dövründə daha iki və ya üç faiz artımı ilə bağlı gözləntiləri ilə ümumilikdə üst-üstə düşür.
Bu ayın əvvəlində AİB depozit faiz dərəcəsini 2,25%-ə yüksəldib və qərarların hər iclasda daxil olan iqtisadi məlumatlar əsasında verilməsi prinsipinə sadiq qaldığını bildirib.
Bankın analitikləri hazırda iyul ayında daha bir faiz artımı gözləyirlər. Bununla belə, Yaxın Şərqdə baş verən son hadisələr fonunda neft qiymətlərinin ucuzlaşması bu addımın sentyabr ayına təxirə salınması və ya müvəqqəti fasilə verilməsi ehtimalını artırıb.
Daha uzunmüddətli perspektivdə iqtisadçılar hesab edirlər ki, inflyasiya təzyiqlərinin zəifləməsi ilə əlaqədar AİB 2027-ci ildən etibarən pul-kredit siyasətini yumşaltmağa başlaya bilər.
Faiz dərəcələrinin zamanla təxminən 2% səviyyəsinə qayıdacağı, inflyasiyanın davamlı şəkildə hədəfdən aşağı düşməsi və iqtisadi artımın zəif qalması halında isə bundan da aşağı enə biləcəyi proqnozlaşdırılır. Faiz siyasəti ilə yanaşı, investorlar AİB-in balansının kiçilməsini də diqqətlə izləyirlər.
Kəmiyyət sərtləşdirilməsi siyasəti nəticəsində tənzimləyicinin balansı 2022-ci ildəki 8,3 trilyon avrodan 2025-ci ilin sonuna doğru təxminən 6,3 trilyon avroya qədər azalıb. Vaxtı çatan aktivlərin tam həcmdə yenidən investisiya olunmaması səbəbindən bu azalmanın davam edəcəyi gözlənilir. Artıq likvidliyin azalması gələcəkdə pul bazarındakı şəraitə təsir göstərə və AİB-in yenidən maliyyələşdirmə əməliyyatlarına tələbatı artıra bilər.
Bu səbəbdən, ekspertlərin fikrincə, AİB-in balansının dinamikası da faiz dərəcələri ilə yanaşı pul-kredit siyasətinin gələcək istiqamətini müəyyən edən əsas amillərdən birinə çevriləcək.
MONETAR.AZ
