Son statistik məlumatlar göstərir ki, 128 ölkə ümumi mal idxalının ən azı 10%-ni Çindən həyata keçirir. Ölkələr arasında Çindən idxala ən çox asılı olan dövlət Kambocadır, onun idxalının 46,8 %-i Çindən gəlir.
Dünyanın ən böyük iqtisadi güclərindən olan ABŞ-da bu göstərici 13,8 % səviyyəsindədir. Almaniya, Fransa və İtaliyada isə mal idxalının 9–10%-i Çindən təmin olunur. Ümumi olaraq, Çin dünyada mal ixracında liderdir və bir çox ölkələr üçün təchizat zəncirlərində əsas rol oynayır.
Ən çox Çindən idxala asılı ölkələr sırasında Kambocadan sonra Qırğızıstan (45,8 %), Honq-Konq (40,9 %), Monqolustan (40,5 %) və Vyetnam (34 %) gəlir. Bu ölkələr əsasən istehsal bazası zəif olan və ya ixrac yönümlü sənaye, məsələn, tekstil və elektronika sahəsində Çin mallarından istifadə edən ölkələrdir.
Çindən idxal olunan məhsullar arasında texnologiya məhsulları önəmli yer tutur. Çin inteqral sxemlər, telefon və avtomobil istehsalında əsas komponentləri təmin edərək qlobal təchizat zəncirində kritik rol oynayır. Eyni zamanda, Çindən idxal olunan xammal mineralları elektronika və müdafiə sistemləri üçün həyati əhəmiyyət daşıyır.
Çin yalnız idxal sahəsində deyil, həm də investisiya və infrastruktur layihələri ilə strateji ölkələrdə iştirak edir. “Bir Kəmər, Bir Yol” təşəbbüsü çərçivəsində Çinin dövlət bankları müxtəlif ölkələrdə liman və dock infrastrukturuna kreditlər ayırır. Məsələn, Kamboca 2002–2023-cü illərdə Çindən 3 milyard dollar həcmində qrant və kredit alıb.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, Çin mallarından asılılıq qlobal ticarətdə dərin köklərə malikdir və idxal mənbələrinin dəyişdirilməsi bütün sənaye sahələrinə təsir göstərə bilər.
MONETAR.AZ
