2026-cı ilin ilk iki ayı Azərbaycanın kapital bazarında aktivliyin yüksək olduğunu göstərir. Bakı Fond Birjasında investisiya şirkətlərinin ümumi dövriyyəsi yanvar–fevral aylarında 16,3 milyard manatı ötüb. Lakin statistikaya daha yaxından baxdıqda bazarın strukturunda diqqətçəkən bir tendensiya ortaya çıxır: əməliyyatların böyük hissəsi cəmi bir neçə iri oyunçu tərəfindən həyata keçirilir.
“ABB İnvest” bazarın yarısını idarə edir
Hesabat dövründə ən böyük dövriyyə ABB İnvest İnvestisiya Şirkəti QSC-yə məxsus olub. Şirkət iki ay ərzində 8 milyard manatdan çox – 8 006 849 289 manat dövriyyə həyata keçirərək bazarın təxminən yarısına nəzarət edib. Bu göstərici şirkəti ən yaxın rəqibi olan PAŞA Kapital İnvestisiya Şirkətindən təxminən 2,2 dəfə irəli çıxarır. Ekspertlərə görə, “ABB İnvest”in bazarda belə güclü mövqeyə malik olmasının əsas səbəblərindən biri geniş institusional müştəri bazası və dövlət istiqrazları ilə repo əməliyyatlarında fəallığıdır.
İkinci eşelon: milyardlıq dövriyyəyə malik şirkətlər
Yanvar–fevral aylarında 1 milyard manatlıq dövriyyə həddini keçə bilən investisiya şirkətlərinin sayı cəmi dörd olub. Bu sırada ikinci yeri 3,5 milyard manat dövriyyə ilə PAŞA Kapital İnvestisiya Şirkəti tutur. Ondan sonra isə 1,6 milyard manatla CPM-İnvest İnvestisiya Şirkəti və 1,07 milyard manatla Assist Finance İnvestisiya Şirkəti gəlir.
Orta seqment: sabit, lakin məhdud artım
Kapital bazarında orta seqmentdə fəaliyyət göstərən investisiya şirkətləri də sabit dövriyyə nümayiş etdirirlər. Bu qrupda xüsusilə Unicapital İnvestisiya Şirkəti və İnvest-AZ İnvestisiya Şirkəti diqqət çəkir. “Unicapital”ın dövriyyəsi 974,6 milyon manat, “İnvest-AZ”ın dövriyyəsi isə 681,4 milyon manat təşkil edib. Bu şirkətlər əsasən pərakəndə investorlarla iş, həmçinin korporativ istiqrazların yerləşdirilməsi istiqamətində fəaliyyət göstərirlər.
Bazarın nəhəngləri və kiçik oyunçular
Kapital bazarında lider şirkətlərlə kiçik iştirakçılar arasında fərq hələ də çox böyükdür. Məsələn, birinci yerdə olan “ABB İnvest”in dövriyyəsi broker fəaliyyəti ilə məşğul olan Xalq Bankın müvafiq göstəricisindən təxminən 4 229 dəfə çoxdur. Ümumilikdə ilk beş investisiya şirkətinin dövriyyəsi bazarın ümumi həcminin 93 faizindən çoxunu təşkil edir. Bu isə Azərbaycanın kapital bazarında əsas hərəkətverici qüvvənin hələ də iri institusional investorlar və böyük həcmli əməliyyatlar olduğunu göstərir.
Analitiklərin qiymətləndirməsinə görə, 2026-cı ildə rəqabət əsasən bazarın “ilk beşliyi” daxilində pay bölgüsü üzərində davam edəcək. Eyni zamanda yeni və nisbətən kiçik şirkətlər – Inno İnvestisiya Şirkəti, Troni İnvestisiya Şirkəti və CFI Financial İnvestisiya Şirkəti – bazarda mövqelərini gücləndirmək üçün daha çox pərakəndə investorların cəlbinə və yeni maliyyə alətlərinin təqdim edilməsinə fokuslanmalı olacaqlar. Bazar liderlərinin mövqeyi isə böyük ölçüdə bank sektorunda likvidliyin səviyyəsi və dövlət borclanma alətlərinə olan tələbdən asılı olaraq formalaşacaq.
MONETAR.AZ
