ABŞ-ın Strateji Neft Ehtiyatında (SPR) xam neft həcmi son onilliklərin ən aşağı səviyyələrindən birinə geriləyib. ABŞ Energetika Nazirliyinin məlumatına görə, sentyabrın 25-də başa çatan həftənin sonunda ölkənin strateji neft ehtiyatları 283,8 milyon barel təşkil edib.
Bu göstərici 1982-ci ildən bəri qeydə alınan ən aşağı səviyyədir. Ehtiyatların azalması ABŞ-ın enerji təhlükəsizliyi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyan neft rezervlərinin əvvəlki illərlə müqayisədə xeyli aşağı səviyyədə olduğunu göstərir.
Qlobal neft ehtiyatlarında azalma mart ayının əvvəlindən etibarən sürətlənib. Həmin dövrdə ABŞ Prezidenti Beynəlxalq Enerji Agentliyi (IEA) ilə razılaşma çərçivəsində strateji ehtiyatlardan 172 milyon barel neftin bazara çıxarılması barədə sərəncam verib.
Neftin bazara buraxılması Yaxın Şərqdə yaranan münaqişə fonunda xammal qiymətlərinin kəskin yüksəlməsi və tədarük zəncirində yaranan fasilələrlə əlaqəli olub. Məqsəd bazarda təklifin artırılması və enerji daşıyıcılarının qiymət artımının təsirinin yumşaldılması idi.
ABŞ-ın strateji neft ehtiyatları tarix ərzində ciddi dəyişikliklərə məruz qalıb. SPR-də ən yüksək neft həcmi 2009-cu ilin dekabrında qeydə alınıb. Həmin vaxt ehtiyatlar 727 milyon barelə çatıb.
Ən aşağı göstərici isə 1982-ci ilin oktyabr ayının sonunda qeydə alınıb və 283,3 milyon barel təşkil edib. Hazırkı 283,8 milyon barellik səviyyə həmin tarixi minimuma olduqca yaxındır.
Mövcud göstəriciyə əsasən, ABŞ-ın strateji neft anbarları maksimal tutumunun təxminən 40 faizi səviyyəsində doludur.
Strateji Neft Ehtiyatı 1975-ci ildə, ərəb ölkələrinin tətbiq etdiyi neft embarqosu və bunun ardınca yaranan qlobal enerji böhranından sonra yaradılıb. Ehtiyatın əsas məqsədi fövqəladə vəziyyətlər zamanı ABŞ-ı qəfil neft tədarükü çatışmazlığından qorumaqdır.
SPR çərçivəsində neft Texas və Luiziana ştatlarında yerləşən nəhəng yeraltı duz qubbələrində saxlanılır. Bu obyektlər ABŞ-ın enerji təhlükəsizliyi sisteminin əsas elementlərindən biri hesab olunur.
Ehtiyatların hazırkı səviyyəsinin 1982-ci ildən bəri ən aşağı həddə yaxınlaşması isə ABŞ-ın enerji bazarında fövqəladə hallara qarşı istifadə edə biləcəyi strateji neft həcminin əvvəlki dövrlərlə müqayisədə əhəmiyyətli dərəcədə azaldığını göstərir.
MONETAR.AZ
