Almaniya iqtisadiyyatında dövlət xərclərinin artımından qaynaqlanan ilk müsbət siqnallar görünməyə başlayıb. “Citi” analitiklərinin qiymətləndirməsinə görə, büdcə dəstəyinin iqtisadiyyatın ayrı-ayrı sahələrinə təsir etməsi fonunda ölkə iqtisadiyyatının 2026-cı ildə əvvəlcədən gözləniləndən daha yüksək artım göstərməsi mümkündür.
Hazırda dövlət xərclərinin təsiri ən çox müdafiə sektoru və dövlət istehlakında hiss olunur. İnfrastruktur layihələrinə yönəldilən vəsaitlərin isə real iqtisadi fəallığa təsiri hələlik daha zəifdir.
Son 12 ayda, avqust ayı da daxil olmaqla, əsas federal büdcədən müdafiəyə ayrılan xərclər əvvəlki 12 aylıq dövrlə müqayisədə 27 faiz artıb. Almaniyanın müdafiə və investisiya ehtiyacları üçün yaradılmış xüsusi fonddan isə yanvar-avqust aylarında 36,5 milyard avro vəsait ayrılıb. Bu məbləğ 2026-cı il üçün nəzərdə tutulan ümumi vəsaitin təxminən 62 faizinə bərabərdir.
Bununla belə, büdcədən vəsait ayrılması həmin məbləğin dərhal iqtisadiyyata xərc kimi daxil olması demək deyil. “Citi” analitikləri bildirirlər ki, dövlət xərclərinin iqtisadiyyata ötürülməsi xüsusilə istehlak yönümlü tədbirlərdə daha sürətli baş verir.
Məsələn, bu il xəstəxanaların yenidən qurulmasına ayrılan 6 milyard avronun əhəmiyyətli hissəsi faktiki xərclənmək əvəzinə başqa bir fonda köçürülüb.
İnvestisiya layihələrinin bir qismi isə hələ ilkin icra mərhələsindədir. Almaniya Maliyyə Nazirliyinin monitorinq məlumatlarında çoxsaylı layihələr üzrə gecikmələrin qeydə alınması da bunu göstərir. Bu səbəbdən infrastruktur proqramının iqtisadiyyata daha nəzərəçarpan təsirinin yaxın aylarda deyil, bir neçə rübdən sonra ortaya çıxacağı gözlənilir.
Dövlət xərclərinin iqtisadi aktivliyə təsir göstərdiyinə dair daha aydın siqnallar emal sənayesində sifarişlərin artımında müşahidə olunur. Bu tendensiyanın təxminən bir il əvvəl, 2025-ci il büdcəsinin sentyabr ayında qəbul edilməsindən sonra başladığı bildirilir.
Artım yalnız dövlət sifarişləri ilə məhdudlaşmır. İnformasiya texnologiyaları, telekommunikasiya avadanlıqları və digər elektronika məhsulları da daxil olmaqla uzunmüddətli istifadə mallarına həm daxili, həm də xarici sifarişlərin artdığı qeyd olunur.
Bununla yanaşı, silah və hərbi sursat sifarişlərindəki yüksəliş dövlət xərcləri ilə daha birbaşa əlaqələndirilir. Almaniyanın daxili istehsal sifarişləri portfelində də 2025-ci il büdcəsinin təsdiqindən sonra əhəmiyyətli artım qeydə alınıb.
İnfrastruktur sektorunda isə vəziyyət nisbətən zəifdir. Avtomobil yolları istisna olmaqla, mülki tikinti üzrə sifarişlər üç aylıq müqayisədə 9,3 faiz artıb. Lakin bu göstəricinin yüksək dəyişkənliyi səbəbindən hələlik infrastruktur investisiyalarında davamlı sürətlənmə barədə qəti nəticə çıxarmaq çətindir.
Ümumilikdə, hazırkı mənzərə Almaniyada büdcə impulsunun iqtisadiyyatın sahələri üzrə qeyri-bərabər şəkildə yayıldığını göstərir. Müdafiə sifarişləri və dövlət istehlakı daha sürətli reaksiya verdiyi halda, iri infrastruktur layihələrinin iqtisadi təsirinin qarşıdakı rüblərdə daha aydın görünməsi gözlənilir.
MONETAR.AZ
