Səudiyyə Ərəbistanının qeyri-neft özəl sektoru mart ayında son altı ilə yaxın müddətdə ilk dəfə azalma göstərib. Regionda gərginləşən münaqişə tədarük zəncirlərini ciddi şəkildə pozaraq daxili tələbi zəiflədib.
Riyad Bank tərəfindən hesablanan PMI indeksi (mövsümi düzəliş edilmiş) fevraldakı 56,1 səviyyəsindən martda kəskin şəkildə 48,8-ə düşüb. Bu göstərici 50 səviyyəsindən aşağı enərək 2020-ci ildən bəri ilk dəfə daralmanı göstərir.
Təchizat zəncirlərinin iflici və ixracın azalması
Daralmanın əsas səbəbi yeni sifarişlərin kəskin azalması olub. Müvafiq subindeks fevraldakı 61,8-dən 45,2-yə düşüb. Naif Al-Ghaith zəif göstəriciləri yüksək geosiyasi qeyri-müəyyənliklə izah edərək bildirib ki, müştərilər “gözlə və gör” mövqeyinə keçiblər.
İxrac tələbi də son altı ilin ən kəskin enişini yaşayıb. Bir çox şirkət Ormuz boğazı ətrafında faktiki blokada səbəbindən transsərhəd fəaliyyətin tam dayandığını qeyd edib.
Tələbin zəifləməsinə baxmayaraq, təklif tərəfində gərginlik artmaqda davam edir. Dənizdə davam edən münaqişə paradoksal vəziyyət yaradıb: istehsal zəifləsə də, çatdırılma müddətləri uzanır.
İqtisadi məqsədlər və gələcək perspektivlər
Özəl sektorun qəfil zəifləməsi krallığın 2026-cı il üzrə fiskal hədəflərinə çatmasını çətinləşdirir. Çünki ölkə iqtisadiyyatı gəlir mənbələrinin şaxələndirilməsi üçün əsasən qeyri-neft sektorunun artımına güvənirdi.
Buna baxmayaraq, biznes gözləntiləri ehtiyatlı optimizm nümayiş etdirir. 12 aylıq proqnoz 2020-ci ilin iyunundan bəri ən aşağı səviyyəyə düşsə də, şirkətlər hökumətin iri infrastruktur layihələrinə sadiqliyini və yüksək dövlət xərclərini potensial dəstək amili kimi qiymətləndirirlər.
Analitiklər xəbərdarlıq edirlər ki, əgər regionda “enerji və daşınma blokadası” aprelin ortalarına qədər davam edərsə, hazırda Böyük Britaniya və avrozonada müşahidə olunan “qeyri-xətti” iqtisadi risklər Səudiyyə Ərəbistanının daxili iqtisadiyyatı üçün də reallığa çevrilə bilər.
MONETAR.AZ
