Pul yığmaq çoxları üçün çətin və hətta əlçatmaz görünə bilər. Xüsusilə də gəlirin məhdud olduğu hallarda insanlar tez-tez düşünür ki, qənaət etmək üçün böyük məbləğlər lazımdır. Halbuki, mütəxəssislər bunun əksini deyir: əsas məsələ nə qədər pul yığdığınız deyil, bunu nə qədər davamlı etdiyinizdir. Kiçik addımlarla başlayan yığım vərdişi zamanla maliyyə sabitliyinin əsasına çevrilə bilər.
İnsanlar necə pul yığır?
Araşdırmalara görə:
- 77% insan müəyyən formada pul yığır
- 32% bank hesablarına pul əlavə edir
- 30% adi kart hesabında pul saxlayır
- 25% isə pulu nağd şəkildə evdə saxlayır
- Yalnız 7% investisiya edir (səhmlər, istiqrazlar və s.)
Eyni zamanda, 23% insan ümumiyyətlə yığım etmir.
Büdcə idarəetməsi necədir?
- 32% xərclərini “təxminən” hesablayır
- 15% yazılı qeyd aparır
- 10% bank tətbiqlərindən istifadə edir
Bəzi insanlar isə xərclərini gəlirlərindən çox edir və borc almağa məcbur qalır.
Pul yığmaq üçün qaydalar
Mütəxəssislər bir neçə sadə qayda tövsiyə edir:
- 50/30/20 qaydası:
- 50% – gündəlik xərclər
- 30% – şəxsi istəklər
- 20% – yığım və investisiya
- Alternativ model:
- 60% – əsas xərclər
- 10% – yığım
- 10% – əyləncə
- 10% – böyük alışlar
- 10% – gözlənilməz hallar
Əsas prinsip: maaş alan kimi əvvəlcə yığımı ayırmaq.
Nə qədər pul yığmaq lazımdır?
- Minimum: aylıq gəlirin 5–10%-i
- İdeal: 10–20%
Məsələn, 2000 manat gəlir varsa, ayda 200 manat yığmaq tövsiyə olunur.
Maliyyə “yastığı” nə qədər olmalıdır?
Mütəxəssislərə görə:
- Minimum: 2–3 aylıq xərclər
- Daha yaxşı: 6–12 aylıq xərclər
Bu ehtiyat işsiz qalanda, xəstəlik və ya təcili xərclər zamanı kömək edir.
Pulu harada saxlamaq daha yaxşıdır?
Ən uyğun variantlar:
- Bank depozitləri
- Yığım hesabları
Bu üsullar həm təhlükəsizdir, həm də faiz qazandırır.
Evdə pul saxlamaq düzgündürmü?
Nağd pulu evdə saxlamaq məsləhət görülmür, çünki:
- İnflyasiya pulu dəyərdən salır
- Oğurluq və ya itki riski var
- Pul tez xərclənə bilər
Yalnız kiçik məbləği gündəlik ehtiyac üçün saxlamaq olar.
Gəlir azdırsa nə etməli?
Əgər gəlir xərcləri qarşılamırsa:
- Lazımsız xərcləri azaltmaq
- Əlavə gəlir yolları tapmaq
- Kiçik məbləğlərlə başlamaq
Pul yığmaq üçün böyük gəlir şərt deyil. Əsas olan davamlılıq, intizam və kiçik məbləğlə başlamaqdır
İlk məqsəd maliyyə təhlükəsizliyidir, sonra isə investisiya barədə düşünmək olar.
MONETAR.AZ
