Türkiyə Mərkəzi Bankının rəhbəri Fatih Karahan və maliyyə naziri Mehmet Şimşek Londonda xarici investorlarla görüşlər zamanı bildiriblər ki, İran ətrafında müharibənin təsirlərinə qarşı görülən tədbirlərə güvənirlər. Görüşlərdən sonra iştirakçılarda belə bir təəssürat yaranıb ki, Türkiyə tənzimləyici orqanı faiz dərəcələrinin artırılması imkanını nəzərdən keçirir. Bu barədə Reuters məlumat yayıb.
Qlobal enerji qiymətlərindəki artım fonunda Türkiyə Mərkəzi Bankı artıq faiz yumşaldılması prosesini dayandıraraq overnight faizini təxminən 40%-ə qaldırıb və lirəni dəstəkləmək üçün on milyardlarla dollar həcmində valyuta və qızıl ehtiyatlarından istifadə edib.
Londonda investorlar xüsusilə 22 aprel tarixində keçiriləcək iclasda, ABŞ–İsrail–İran gərginliyi davam edərsə, faiz artımına gedilib-getməyəcəyini soruşublar. Görüş iştirakçılarının sözlərinə görə, rəsmilər faiz artımının qaçılmaz olduğuna dair açıq siqnal verməsələr də, yüksək enerji qiymətləri davam edərsə bu ehtimalın mümkün olduğunu istisna etməyiblər.
İnvestorların bu addımın vaxtı və ehtimalı ilə bağlı fikirləri bölünüb. Bəzi iştirakçılar 22 aprel tarixində faiz artımını əsas ssenari kimi qiymətləndirir. Digər fond idarəçiləri isə rəsmilərin “faiz artımını istisna etmədiyini, lakin tələsik qərar vermədiyini” bildirərək əsas mesajın “valyutanın zəifləməsinə imkan verilməyəcək” olduğunu qeyd ediblər.
Bazarlar artıq əsas faiz dərəcəsinin bu ay təxminən 300 baza bəndi artırılaraq 40%-ə çatacağını qiymətləndirir. Bu proqnozu yaxın günlərdə Bank of America da səsləndirib. Əgər bu baş verərsə, Mərkəzi Bank 2024-cü ilin sonlarında başlayan yumşaldılma dövrünü ikinci dəfə dayandırmış olacaq.
Vəziyyəti çətinləşdirən əsas amillərdən biri Türkiyənin enerji idxalından güclü asılılığıdır. Neft qiymətlərindəki artım inflyasiya gözləntilərini yüksəldib, mart ayında illik inflyasiya 30,9% təşkil edib. Lirənin sabitliyini qorumaq və idxal inflyasiyasının qarşısını almaq məqsədilə Mərkəzi Bank bir ay ərzində ümumi ehtiyatlarını təxminən 55 milyard dollar, qızıl ehtiyatlarını isə iki həftə ərzində təxminən 120 ton azaldıb.
Bu fondda xarici investorlar son dörd həftə ərzində Türkiyə dövlət istiqrazlarını 6 milyard dollar dəyərində sataraq bazardakı paylarını 10%-dən 7%-ə endiriblər. Bununla belə, London görüşlərinin iştirakçılarına görə, investorlar arasında panika yoxdur. Onlar narahatdırlar, lakin Karahan və Şimşekin “doğru qərarlar verəcəyinə” inanırlar.
