2026-cı ildə uşaqların internetdən istifadəsi artdıqca, onlar kiberfırıldaqçılar üçün həssas hədəfə çevrilir. Ekspertlər bildirir ki, uşaqların onlayn təhlükəsizliyini təmin etmək üçün valideynlərin özləri texnologiyalardan anlayışlı olması vacibdir.
Rəqəmsal mühit sürətlə dəyişdiyi üçün valideynlərin aktual təhlükələrdən xəbərdar olması onların ən güclü müdafiəsi sayılır. Bunun üçün yeni fırıldaqçılıq sxemləri barədə rəsmi mənbələrdən və etibarlı portallardan məlumat almaq, onlayn vebinar və kurslarda iştirak etmək tövsiyə olunur. Belə tədbirlər valideynlərə uşaqlarla düzgün ünsiyyət qurmaq və təhlükələri vaxtında tanımaq imkanı verir.
Uşaqlara fırıldaqçılıq üsullarını izah etmək də önəmlidir. Valideynlər onlara SMS kodları, kart məlumatları, parollar və şəxsi məlumatları paylaşmamağı, təcili qərar verməyə məcbur etməyən vəziyyətləri tanımağı öyrətməlidir. Böyük qazanc və ya endirim vədləri, söhbəti valideynlərdən gizlətmə tələbləri, naməlum nömrələrdən mesaj və zənglər də təhlükə əlaməti kimi uşaqlara izah edilməlidir.
Uşaqlar öyrəndikləri təhlükəsizlik qaydalarını praktikada sınaya bilərlər. Bunun üçün interaktiv oyunlar və simulyatorlar tövsiyə olunur. Məsələn, “SberKids” tətbiqində oyun-trenajorlar vasitəsilə uşaqlar real vəziyyətlərlə qarşılaşır, səhvləri öyrənir və fırıldaqçılığın nəticələrini başa düşürlər.
Texniki vasitələrdən istifadə uşaqların qorunmasını gücləndirir. Valideyn nəzarətini bütün cihazlarda aktivləşdirmək, sosial şəbəkələrdə iki faktorlu autentifikasiyadan istifadə etmək və uşağa əsas kart əvəzinə virtual və ya uşaq kartı vermək tövsiyə olunur. Əməliyyatların monitorinqi üçün bank xidmətlərindən yararlanmaq mümkündür.
Uşaqların kiberhücum hallarında dərhal valideynə müraciət etməyə inamlı olması vacibdir. Valideynlər sakit və anlayışlı yanaşmalı, uşaqları səhvlərinə görə cəzalandırmamalıdır. Onlar uşaqlara fırıldaqçılıq nümunələrini göstərərək düzgün rəqəmsal vərdişlərin formalaşmasına kömək edə bilərlər. Bu yolla valideynlər həm bilik, həm texniki vasitələr, həm də düzgün ünsiyyət yolu ilə uşaqları kiberhücumlardan effektiv qorumağa nail olurlar.
MONETAR.AZ
