Qlobal fond bazarları hazırkı neft tədarükü pozuntularının iqtisadi nəticələrini yetərincə qiymətləndirmir. Bu barədə UBS strateqləri bildiriblər və qeyd ediblər ki, iqtisadi artım və korporativ mənfəətlər üçün ikinci dərəcəli təsirlər investorların gözlədiyindən daha uzunmüddətli olacaq.
Brent xam nefti yenidən bir barel üçün 100 dolların üzərində ticarət olunur və müəyyən məqamlarda 120 dollara yaxınlaşıb. Buna səbəb Yaxın Şərqdə gərginliyin artmasından sonra Hörmüz boğazının faktiki olaraq normal ticarət gəmiçiliyi üçün bağlanmasıdır.
Boğazdan tanker hərəkəti münaqişədən əvvəlki səviyyənin yalnız kiçik hissəsini təşkil edir və nəticədə gündə milyonlarla barel xam neft və neft məhsulu bazarlara çatmır.
UBS strateqləri, o cümlədən Artur Danilov qeyd ediblər ki, “mövcud pozuntu artıq tarixdəki ən böyük neft təklif şokları ilə müqayisə oluna bilər və tipik geosiyasi hadisələrdən xeyli böyükdür”.
Bankın əsas ssenarisinə görə, qlobal neft təklifi ilin sonuna qədər yanvar səviyyəsinə qayıtmayacaq və real qiymətlər təxminən altı ay ərzində 30–40% yüksək qalacaq, bundan sonra qismən enəcək.
Pessimist ssenaridə isə hasilatın yalnız bir il sonra yarı səviyyədə bərpa olunacağı gözlənilir.
Strateqlər vurğulayırlar ki, bazarlar bu təsirlərin davamlılığını nəzərə almır: fond bazarları ilkin enişdən sonra stabilləşib, kredit spredləri məhdud qalıb və mənfəət proqnozları demək olar ki, yenilənməyib.
Bundan əlavə, investor mövqeləri göstərir ki, bazar iştirakçıları qiymətlərin tezliklə normallaşacağına inanır və vəziyyəti struktur problem deyil, müvəqqəti şok kimi qiymətləndirirlər.
Analitiklərə görə, Avropa xüsusilə həssasdır. Enerji qiymətlərinin artması idxaldan asılı regionda həm ev təsərrüfatları, həm də şirkətlər üçün faktiki “vergi” rolunu oynayır, real gəlirləri və mənfəət marjalarını azaldır, eyni zamanda mərkəzi bankların manevr imkanlarını məhdudlaşdırır.
Tarixən bu cür vəziyyətlər daha zəif mənfəətlərə, qiymətləndirmələrin enməsinə və inflyasiya səbəbindən məhdud pul-kredit siyasəti imkanlarına gətirib çıxarıb.
Strateqlərin fikrincə, süni intellektlə bağlı artan struktur tələbat, güclü balanslar və daha sabit pul axını profilləri ABŞ texnologiya sektorunda ciddi eniş ehtimalını nisbətən aşağı edir.
MONETAR.AZ
