Neft İxrac Edən Ölkələr Təşkilatı (OPEC) 2026-cı il üçün qlobal neft tələbatına dair aylıq hesabatını dərc edib. Sənəddə ən diqqətçəkən məqam təşkilatın artım templəri ilə bağlı gözləntilərində etdiyi ciddi düzəlişlərdir. Xüsusilə Yaxın Şərqdə, İranın birbaşa iştirakı ilə davam edən hərbi münaqişə qlobal enerji balansına dair proqnozların yenidən nəzərdən keçirilməsini zəruri edib.
Hesabatda maraqlı bir təzad yaranıb. İstifadəçi tərəfindən təqdim olunan rəqəmlər proqnozun "azaldılması" kimi qeyd edilsə də, faktiki göstəricilər fərqli mənzərəni əks etdirir:
-
Yeni proqnoz: Gündəlik tələbatın 1,7 milyon barel artacağı gözlənilir.
-
Əvvəlki proqnoz: Gündəlik artım 1,38 milyon barel səviyyəsində idi.
Bu rəqəmlərə əsasən, OPEC əslində qlobal tələbatın əvvəl düşünüləndən daha sürətlə (təxminən 320 min barel daha çox) artacağını proqnozlaşdırır. Lakin bu artım gözləntisi bazarın "sağlamlığı" ilə deyil, daha çox geosiyasi gərginliklər və alternativ enerji təchizatı zəncirlərinin qırılması nəticəsində yaranan süni tələbatla əlaqələndirilir.
-
İran müharibəsi və tədarük riskləri: Yaxın Şərqdə hərbi əməliyyatların davam etməsi Hörmüz boğazı kimi kritik keçid məntəqələrində təhlükəsizlik risklərini artırıb. Bu, xüsusilə Asiya və Avropa bazarlarında qıtlıq qorxusu yaradaraq neftə olan cari tələbatı stimullaşdırır.
-
İqtisadi aktivliyin ləngiməsi: Baxmayaraq ki, artım rəqəmi yuxarıya doğru yuvarlaqlaşdırılıb, bir çox ekspertlər yüksək neft qiymətlərinin qlobal inflyasiyanı artıraraq uzunmüddətli perspektivdə istehlakı azaldacağını xəbərdarlıq edirlər.
-
Çin faktoru: Dünyanın ən böyük neft idxalçısı olan Çində iqtisadi artımın gözləniləndən zəif olması OPEC-in proqnozlarını daha ehtiyatla hazırlamasına səbəb olur.
OPEC-in bu hesabatı, neft qiymətlərinin hazırkı yüksək səviyyəsini (təxminən 80-90 dollar diapazonu) dəstəkləyən amil kimi çıxış edir. Təşkilat yaxın aylarda bazarın stabilliyini qorumaq üçün hasilat kvotalarına yenidən baxmaq imkanlarını da açıq saxlayır.
