Avropada təbii qazın qiyməti çərşənbə günü nisbi sakitlik nümayiş etdirərək bir qədər ucuzlaşıb. Intercontinental Exchange-in (ICE) məlumatına görə, Bakı vaxtı ilə saat 17:39-da Niderlandın TTF habında etalon qaz fyuçersləri 0,6% azalaraq 46,440 avro/MWh səviyyəsinə düşüb. Bu kiçik enişin əsas səbəbi geosiyasi gərginliyin mərkəzi olan Hörmüz boğazından bəzi tankerlərin keçidinə icazə verilməsi barədə yayılan məlumatlardır.
Reuters-in verdiyi məlumata görə, Qətərə məxsus iki LNG tankeri İranın nəzarətində olan dar boğazı keçərək Pakistana doğru hərəkət edib. Bu hadisənin İran və Pakistan arasında imzalanmış ikitərəfli enerji sazişi fonunda baş verməsi xüsusi diqqət çəkir. Analitiklər hesab edirlər ki, Tehran bu addımla boğazdakı hərəkətliliyi hələ də tam nəzarətdə saxladığını və lazımi məqamda "enerji kartından" diplomatik rıçaq kimi istifadə edəcəyini nümayiş etdirir.
Boğazın açıq qalması Avropa üçün həyatı əhəmiyyət kəsb edir, çünki qitənin enerji təhlükəsizliyi hazırda ciddi sınaq qarşısındadır:
-
Anbarların doluluq səviyyəsi: Hazırda Avropada qaz ehtiyatları 35,6% təşkil edir.
-
Müqayisə: Ötən ilin eyni dövründə bu rəqəm 42,8% idi. Mövcud göstəricilər hətta 2022-ci ilin kəskin enerji böhranı dövründəki səviyyələrdən də aşağıdır ki, bu da qitəni hər hansı bir tədarük kəsilməsinə qarşı daha müdafiəsiz qoyur.
Digər mühüm hadisə ABŞ Prezidenti Donald Trampın Çinə səfəri və Si Cinpinlə gözlənilən görüşüdür. Bu səfərin bir neçə strateji qatı var:
-
Biznes və Texnologiya: Tramp Çin bazarını Amerika biznesi üçün açmağa çalışır. Maraqlıdır ki, nümayəndə heyətinə süni intellekt nəhəngi Nvidia-nın rəhbəri Censen Huan da daxil edilib.
-
İran düyünü: Görüşün əsas gizli gündəmi ABŞ–İran qarşıdurmasıdır. Çin, İran neftinin ən böyük alıcısı kimi bu böhranın həllində vasitəçi rolunu oynaya bilər.
Lakin böyük sıçrayış gözləntiləri getdikcə azalır. Donald Tramp İranın son sülh təklifini kəskin şəkildə rədd edərək onu "zibil" adlandırıb. Tehrandan da heç bir güzəşt siqnalı gəlmir. Mediada ABŞ-ın İrana qarşı hərbi zərbələri bərpa edə biləcəyi barədə xəbərlərin artması qlobal enerji bazarlarında "fırtınadan əvvəlki səssizlik" ab-havası yaradır. Hazırkı ucuzlaşma daha çox taktiki xarakter daşıyır və bazarlar hər an yeni bir qiymət sıçrayışına hazırdır.
MONETAR.AZ
