Beynəlxalq Enerji Agentliyi (UEA/IEA) prezidenti Fatih Birol qlobal enerji bazarlarında son vəziyyətlə bağlı açıqlama verib. O bildirib ki, Yaxın Şərqdəki münaqişələr və Hörmüz boğazında yaranan gərginlik fonunda neft qiymətlərində artım olsa da, bu artım problemin real ciddiyyətini tam əks etdirmir.
Birolun sözlərinə görə, bazarda “qiymətlərin və real vəziyyətin uyğunsuzluğu” müşahidə olunur və bu fərqin yaxın dövrdə azalacağı gözlənilir.
Tarixi rekord səviyyədə təchizat itkisi
UEA rəhbəri qeyd edib ki, hazırkı vəziyyətdə gündəlik təchizat itkisi təxminən 13 milyon barelə çatıb. Bu göstərici 1973 və 1979-cu illərdəki neft böhranları ilə müqayisədə daha yüksəkdir. O xatırladıb ki, həmin dövrlərdə gündəlik təxminən 5 milyon barel itki qlobal iqtisadiyyatda resessiya, yüksək inflyasiya və borc problemlərinə səbəb olmuşdu.
Enerji infrastrukturuna ciddi ziyan
Birolun açıqlamasına görə, hazırda neft və qaz sahələri, terminallar və emal obyektləri daxil olmaqla 80-dən çox enerji infrastrukturu zədələnib. Onların üçdə birindən çoxu ağır və ya çox ağır ziyan görüb. O bildirib ki, bəzi ölkələrdə bərpa prosesi daha uzun çəkə bilər və ümumi vəziyyətin müharibədən əvvəlki səviyyəyə qayıtması 2 ilə qədər uzana bilər.
Bazar siqnalları və strateji ehtiyatlar
Beynəlxalq Enerji Agentliyi üzv ölkələrinin mart ayında rekord həcmdə – 400 milyon barel strateji neft ehtiyatını bazara çıxardığı da qeyd olunub. Bu addımın qlobal təchizat təzyiqini azaltmaq məqsədi daşıdığı bildirilir.
Mütəxəssislərin qiymətləndirməsinə görə, hazırkı vəziyyət enerji bazarında yüksək risklərin davam etdiyini göstərir. Qiymətlər artsa da, real təchizat şokunun miqyası hələ tam qiymətə əks olunmayıb və bu, yaxın dövrdə əlavə dəyişkənlik riskini artırır.
MONETAR.AZ
