Dünya əmtəə bazarlarında günəbaxan yağı qiymətlərində azalma müşahidə olunur. Son məlumatlara görə, günəbaxan yağı fyuçersləri bir ton üçün 1590 dollardan aşağı düşərək martın 16-da qeydə alınmış təxminən 1644 dollarlıq son dörd ilin maksimum səviyyəsindən geri çəkilib.
Qiymətlərin azalmasına əsas səbəb kimi əsas idxalçı ölkələrdə tələbatın zəifləməsi göstərilir. Xüsusilə, dünyanın ən böyük bitki yağı idxalçısı olan Hindistan bazarında kəskin azalma qeydə alınır. Regionda davam edən münaqişənin enerji xərclərini artırması və yanacaq çatışmazlığı istehlaka mənfi təsir göstərir.
Məlumata görə, mayeləşdirilmiş qaz (LPG) çatışmazlığı ictimai iaşə sektorunun fəaliyyətini məhdudlaşdırıb. Nəticədə bir çox müəssisələr ya fəaliyyətini azaldır, ya da alternativ yanacaq növlərinə keçid edir ki, bu da yemək yağlarına tələbatı aşağı salır.
Qiymət təzyiqləri fonunda aylıq tələbatın 250–300 min ton azaldığı bildirilir. Mövcud vəziyyət davam edərsə, bu azalma daha da dərinləşə bilər.
Eyni zamanda, idxal xərcləri də əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Belə ki, daşınma, logistika xərcləri və milli valyutanın zəifləməsi nəticəsində idxal qiymətləri təxminən 25 faiz yüksəlib. Daxili bazarda isə qiymətlər 17 faizə qədər artıb.
Mart ayında günəbaxan yağı idxalı təxminən 1,2 milyon ton səviyyəsinə enib. Yüksək qiymətlər fonunda istehlakçıların ehtiyat toplamaqdan çəkinməsi səbəbindən alışlar ehtiyatla həyata keçirilir.
Ümumilikdə, bazarda müşahidə olunan dinamika günəbaxan yağı qiymətlərinin yüksək səviyyədə qalmasına baxmayaraq, zəifləyən tələbatın qiymətlərə aşağı yönlü təzyiq göstərdiyini təsdiqləyir.
MONETAR.AZ
