Azərbaycanın gömrük sistemində sahibkarların işini asanlaşdıracaq və prosesləri daha şəffaf edəcək yeni bir mərhələ başlayır. Milli Məclisin mayın 1-də keçiriləcək iclasında müzakirəyə çıxarılacaq Gömrük Məcəlləsinə dəyişikliklər, həm milli valyutamızın mövqeyini gücləndirir, həm də idxal-ixrac əməliyyatlarında maliyyə yükünü azaldır.
İndiyə qədər gömrük bəyannamələrində xarici valyuta ilə aparılan hesablamalar bəzən məzənnə fərqləri ucbatından sahibkarlar üçün əlavə başağrısı yaradırdı. Yeni qanun layihəsinə əsasən, malların gömrük dəyərinin birbaşa milli valyuta (manat) ilə bəyan edilməsi nəzərdə tutulur.
Bu dəyişikliklər bir neçə mühüm sahədə özünü göstərəcək. İlk növbədə, mühasibatlıq prosesi xeyli sadələşəcək. Şirkətlər artıq daxili uçot ilə gömrük sənədləşməsi arasında valyuta konvertasiyası aparmaq məcburiyyətində qalmayacaq, bu isə həm vaxt itkisini, həm də əlavə texniki çətinlikləri aradan qaldıracaq.
Eyni zamanda, şəffaflıq səviyyəsi artacaq. İdxal olunan malların dəyərini yerli bazardakı qiymətlərlə müqayisə etmək daha asan olacaq ki, bu da həm biznes, həm də nəzarət mexanizmləri üçün əlavə üstünlük yaradır.
Digər tərəfdən, bu addım Azərbaycan manatının mövqeyini daha da gücləndirəcək. Dövlət rüsumlarının və vergilərin hesablanmasında milli valyutanın birbaşa tətbiqi onun dominant rolunu təmin edəcək və ümumilikdə maliyyə sistemində sabitliyə töhfə verəcək.
Bəlkə də layihənin ən cəlbedici hissəsi gömrük borcu üzrə təminatların mütənasib azad edilməsidir. Təsəvvür edin: Böyük həcmdə mal gətirmisiniz və gömrük borcunuz üçün dövlətə müəyyən məbləğdə təminat (depozit və ya zəmanət) təqdim etmisiniz. Köhnə qaydalara görə, borcun böyük hissəsini ödəsəniz belə, təminat tam məbləğdə "blokda" qalırdı.
Əgər sahibkar gömrük borcunun bir qismini ödəyibsə, ona uyğun olaraq təqdim etdiyi təminatın da bir hissəsi dərhal azad ediləcək. Bu mexanizm biznes üçün bir sıra mühüm üstünlüklər yaradır. İlk növbədə, likvidlik artır: sahibkarların vəsaiti uzun müddət gömrük hesablarında “dondurulmuş” vəziyyətdə qalmır və daha çevik istifadə imkanı yaranır. Bu isə nağd pul axınının yaxşılaşmasına birbaşa təsir edir.
Eyni zamanda, dövriyyə vəsaitlərinin bərpası sürətlənir. Azad olunan vəsaitlər hesabına şirkətlər yeni sifarişlər verə, idxal həcmini artıra və ya gündəlik əməliyyat xərclərini daha rahat qarşılaya bilirlər.
Digər tərəfdən, risklərin idarə olunması da yaxşılaşır. Gömrük borcu azaldıqca maliyyə öhdəlikləri də paralel şəkildə azalır, bu da biznesin ümumi dayanıqlığını və maliyyə sabitliyini gücləndirir.
MONETAR.AZ
