Cənubi Koreya Arktika üzərindən Avropaya və geriyə kommersiya konteyner daşımalarını ilk dəfə uğurla həyata keçirib. “PanStar Acro” konteyner gəmisi 50 günlük səfərdən sonra oktyabrın 11-də Busan limanına qayıdaraq ölkənin dəniz nəqliyyatı tarixində yeni mərhələyə imza atıb.
“Reuters” agentliyinin məlumatına görə, gəmi avqustun 22-də Busan limanından yola düşüb. Avropaya hərəkəti zamanı Böyük Britaniyanın Felikstou, Niderlandın Rotterdam və Polşanın Qdansk limanlarına daxil olan gəmi daha sonra Arktika marşrutu ilə Cənubi Koreyaya qayıdıb.
Səfər Arktika marşrutunun kommersiya daşımalarında tətbiqi imkanlarının qiymətləndirilməsi baxımından əhəmiyyət daşıyır. “PanStar” şirkəti səfərdən əvvəl təxminən 1 300 TEU — 20 futluq konteyner ekvivalentində yük daşımağı planlaşdırdığını bildirsə də, gəmi 737 vahid dolu konteyner və əlavə boş konteynerlərlə yola çıxıb.
Arktika marşrutu Asiya ilə Avropa arasında ənənəvi dəniz yollarına alternativ kimi nəzərdən keçirilir. Cənubi Koreya hakimiyyəti bu istiqamətin ənənəvi marşrutlarla müqayisədə səyahət müddətini təxminən üçdə bir azalda biləcəyini hesab edir. Seulun gözləntilərinə görə, yeni xətt ölkənin əsas limanlarından biri olan Busanın beynəlxalq dəniz nəqliyyatında mövqeyini gücləndirə bilər.
Prezident Li Cje Myon Arktika daşımalarını dövlətin prioritet istiqamətlərindən birinə çevirib. Rəsmi dairələr 2030-cu ilədək bu marşrut üzrə müntəzəm kommersiya reyslərinin təşkilini planlaşdırırlar.
Bununla belə, marşrutun iqtisadi səmərəliliyi hələ də bir sıra amillərdən asılıdır. Buz şəraiti səbəbindən sürətin azaldılması, xüsusi sığorta xərcləri, əlavə yanacaq sərfiyyatı və daşımaların qrafik üzrə etibarlı təşkili layihənin gəlirliliyinə təsir göstərə bilər. Buna görə də səfər müddətinin qısalması avtomatik olaraq daşınma xərclərinin azalması demək deyil.
Layihənin geosiyasi tərəfi də diqqət çəkir. Şimal Dəniz Yolu Rusiyanın Arktika sahilləri boyunca uzandığından, bu marşrutdan istifadə Qərb ölkələrinin Moskva ilə bağlı siyasəti fonunda əlavə diplomatik çətinliklər yarada bilər. “Reuters”in məlumatına görə, Cənubi Koreya tərəfi gəminin buzlar arasında qalması və ya digər fövqəladə vəziyyətlə üzləşməsi ehtimalını nəzərə alaraq, keçid zamanı mümkün yardım məsələlərini Rusiya ilə müzakirə edib.
“PanStar Acro”nun reysi Arktika marşrutunun kommersiya daşımalarında tətbiqi üçün mühüm sınaq olub. Lakin bu istiqamətin gələcəkdə geniş yayılması yalnız daha qısa məsafə ilə deyil, həm də iqtisadi səmərəlilik, təhlükəsizlik, naviqasiya şəraiti və geosiyasi risklərin idarə olunması ilə müəyyənləşəcək.
MONETAR.AZ
