ABŞ və İsrailin İrana yeni zərbələri Yaxın Şərqdə gərginliyi artırıb və qlobal enerji bazarları üçün riskləri yüksəldib, çünki tanker hərəkəti kritik Hörmüz boğazıdan keçərkən pozulma əlamətləri göstərir.
Helima Croft RBC-nin strateqinə görə: “Əgər bu münaqişə bir neçə gündən uzun çəkərsə və İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu Tramp prezidentinin iqtisadi zəif nöqtələrindən istifadə etməyə əsaslanan sağ qalma strategiyasını seçərsə, neft qiymətləri əhəmiyyətli dərəcədə artacaq”.
Son zərbələr əvvəlki iyun əməliyyatlarından daha geniş regional təsir göstərib və Əli Xamenei daxil olmaqla İran rəhbərliyinə ciddi itkilər vurub. Neft qiymətlərinə son təsir Tehranın növbəti addımlarından asılıdır, İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu-ın fəaliyyətləri zəifləyəcəkmi yoxsa eskalasiya edəcəkmi, bu hələ qeyri-müəyyəndir.
İran artıq regionda ABŞ bazalarına zərbələr endirib, böyük hava limanları, limanlar və simvolik binaları hədəf alaraq daha geniş cavab riskini vurğulayıb.
Neft bazarları xüsusilə Hörmüz boğazına diqqət yetirir. Dünya neft tədarükünün təxminən 20%-i bu dar yerdən keçir. Tanker hərəkəti artıq əhəmiyyətli dərəcədə azalıb və tədarük kəsintisi ilə bağlı narahatlığı artırır.
Croft xəbərdarlıq edir ki, İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu Hörmüz boğazını fiziki olaraq bağlaya bilməsə də, kiçik gəmilər, mina, dron və raketlərdən istifadə edərək sığortaçıları və gəmiçilik şirkətlərini hərəkət etməməyə məcbur edə bilər.
O əlavə edib ki, regional liderlər Tramp administrasiyasını münaqişənin yayılma riski barədə xəbərdar ediblər: “Bildirildiyinə görə, regional liderlər Vaşinqtonu İrandan növbəti qarşıdurmanın yayılma riskləri barədə xəbərdar ediblər və 100 dollardan yüksək bir barel neftin açıq və real təhlükə yaratdığını vurğulayıblar”.
David May əlavə edərək qeyd edib ki, “Fars körfəzində ehtiyat güclər əhəmiyyətlidir, lakin Hörmüz bağlansa, onlar əlçatan olmayacaq”.
Ümumiyyətlə, OPEC-in bazarları yumşaltmaq qabiliyyəti də məhduddur. Çoxlu OPEC+ istehsalçıları artıq maksimum imkanlarla işləyir, bu da Səudiyyəni əsas ehtiyat gücü saxlayan kimi qoyur. Analitiklər xəbərdarlıq edir ki, əlavə barellər yalnız məhdud rahatlıq verə bilər, əgər əsas gəmiçilik yolları işləməzsə.
Josh Silverstein bildirib ki, yüksək neft qiymətləri nəticədə OPEC xaricində əlavə tədarükləri stimullaşdıra bilər, amma belə həcmlərin reallaşması zaman alacaq.
MONETAR.AZ
