Bank of America Securities analitiklərinin bildirdiyinə görə, ABŞ-da təbii qazın qiymətləri bu həftə ölkənin böyük hissəsinə doğru irəliləyən güclənmiş arktik soyuq cəbhə fonunda kəskin şəkildə yüksəlib.
Meteoroloqlar xəbərdarlıq edirlər ki, yaxın günlərdə güclü qış fırtınası baş verə bilər və qarşıdakı iki həftə ərzində ABŞ-ın Orta Qərb bölgəsindən Şərq sahillərinədək təxminən iyirmiyə yaxın ştatda qar və buzlanma müşahidə oluna bilər.
The Weather Channel-in Milli Meteorologiya Xidmətinin federal Hava Proqnozu Mərkəzinə istinadən verdiyi məlumata görə, “fəlakətli” buz yığılması nəticəsində elektrik enerjisinin kəsilməsi və ağacların zədələnməsi hətta cənub ştatlarına da təsir göstərə bilər.
Yaxınlaşan fırtına təhlükəsi fonunda ABŞ-da təbii qaz fyuçersləri cümə axşamı həftəlik hesabla 56%-dən çox artaraq gün ərzində 5,65 dollar səviyyəsinə yüksəlib, daha sonra isə 4,86 dollar səviyyəsində sabitləşib. Bu barədə Morgan Stanley analitikləri, o cümlədən Kaley Akamine və Noy Hanqness məlumat veriblər. Yanvarın 16-da spot qaz qiymətləri 3,12 dollar səviyyəsində bağlanmışdı.
Analitiklərin qeyd etdiyinə görə, EQT Corp, Expand Energy və Range Resources daxil olmaqla qazla əlaqəli şirkətlərin səhmləri də qiymətlərlə birlikdə yüksəlib, lakin artım “mülayim” olub. Onların sözlərinə görə, “bazar qazla bağlı risklərin qiymətləndirilməsində intizamlı davranıb. Hesablamalarımıza əsasən, səhmlər əsasən son 12 ay ərzində 3,50–4,00 dollar qaz qiymətini nəzərdə tutan dəyər diapazonunda ticarət olunub”.
Analitiklər bildiriblər ki, bu soyuq hava dalğası ekstremal hava şəraitinin enerji bazarlarına necə “yayılmasını” aydın şəkildə göstərir. BofA-nın xammal bazarları üzrə araşdırma komandası hesab edir ki, bu fırtına qarşıdakı iki həftə ərzində isitmə üçün əlavə olaraq təxminən 30 milyard kub fut tələbat yarada bilər – analitiklərin “əhəmiyyətli dəyişiklik” kimi xarakterizə etdiyi bir tendensiya.
Fırtınadan əvvəl bir çox treyderlər qış mövsümünün sonunda ehtiyatların 1,9–2,0 trilyon kub fut səviyyəsində olacağını proqnozlaşdırırdı, lakin indi bu gözləntilər təxminən 1,7 trilyon kub futa enib. Tarixən qış fırtınaları minimum halda təklifin 20–30 milyard kub fut, maksimum halda isə 100–140 milyard kub fut azalmasına səbəb olub.
Meteoroloji məlumat təminatçıları bildirirlər ki, qış fırtınası ilə bağlı artan tələbat səbəbindən 20 milyarddan 200 milyard kub futadək təbii qaz təklifi təsirlənə bilər. Bununla belə, analitiklərin sözlərinə görə, Texasdakı enerji baxımından zəngin Permian hövzəsində temperaturun bazar ertəsinə qədər yüksəlməsi gözlənilir və daha soyuq regionlardakı infrastruktur donma şəraitinə əvvəlkindən daha yaxşı hazırdır.
2021-ci ildə Texasda baş verən və ABŞ-ın cənub ştatının böyük hissəsində ölümcül elektrik kəsintilərinə səbəb olan şaxtalı dövrdən sonra kommunal xidmət şirkətləri və enerji şəbəkəsi operatorları qışa hazırlıqla bağlı daha sərt tələblərlə üzləşiblər. Bununla yanaşı, Reuters-in yazdığına görə, süni intellektlə bağlı məlumat mərkəzlərinin istifadəsinin artması elektrik stansiyalarının dayandırılıb texniki baxımdan yoxlanılması üçün vaxtı azaldır.
Analitiklər hesab edirlər ki, bu həftə qiymətlərin 5,00 dolların üzərinə qısamüddətli sıçrayışı qaz çatışmazlığı qorxusundan daha çox, enerjinin fiziki olaraq son istehlakçıya çatdırılması imkanları ilə bağlı narahatlıqları əks etdirə bilər. Onların qiymətləndirməsinə görə, təbii qaz üçün “balanslaşdırılmış bazar qiyməti” 3,50 dollar, 4,00 dollar isə artıq “gərgin” səviyyə hesab olunur.
“Qış mövsümünə girərkən bizim mövqeyimiz ondan ibarət idi ki, [mayeləşdirilmiş təbii qaz] tələbatı əsasən yeni təkliflə tarazlaşır və qiymətləri hava şəraitindən asılı qoyur: dekabrın əvvəlində soyuq, yanvarda bir neçə isti həftə və indi yenidən soyuq dönüş”, – deyə analitiklər bildiriblər.
MONETAR.AZ
