Bloomberg xəbər verir ki, Hörmüz boğazı ətrafında yaranmış qlobal nəqliyyat böhranı dəniz logistikasında yeni fenomen — “zombi-tankerlər”in ortaya çıxmasına səbəb olub. Neft treyderləri və gəmi sahibləri artıq uzun müddət əvvəl utilizasiyaya göndərilmiş gəmilərin identifikasiya məlumatlarını mənimsəyən “kabus gəmilərdən” istifadə etməyə başlayıblar.
Son günlərdə belə hallardan biri yenidən qeydə alınıb. Dünən axşam fars körfəzi sularında “Nabiin” adlı Aframax tipli neft tankeri müşahidə edilib. Bugün səhər isə gəmi uğurla boğazı keçərək Oman körfəzi istiqamətində hərəkət edib. Halbuki real “Nabiin” tankeri hələ beş il əvvəl Bangladesh gəmiqayırma zavodunda utilizasiya olunmuşdu.
Məlumata görə, gəmi döyüş əməliyyatları başlamazdan əvvəl körfəzə daxil olub və Xor əl-Zubeyr limanını təyinat nöqtəsi kimi göstərib. Lakin regionda radioelektron mübarizə sistemlərinin aktiv olması səbəbindən onun hərəkətlərini dəqiq izləmək mümkün olmayıb.
Boğazı tərk etdikdən sonra “zombi-tanker” sistemdə tam yüklə hərəkət etdiyini göstərən məlumat ötürüb, lakin təyinat limanı qeyd olunmayıb.
Bu sxem, mövcud olmayan, lakin vaxtilə rəsmi qeydiyyatda olmuş gəmilərin IMO nömrələri və çağırış siqnallarının oğurlanmasına əsaslanır. Beləliklə, beynəlxalq monitorinq sistemləri aldadılaraq nəzarətdən yayınmaq mümkün olur.
Hadisə bundan bir neçə gün əvvəl baş vermiş oxşar insidentdən sonra qeydə alınıb. Həmin vaxt “Jamal” adlı qazdaşıyan gəmi də eyni üsulla Hörmüz boğazından keçmişdi. Halbuki real “Jamal” gəmisi ötən il India sahillərində utilizasiya edilmişdi.
Hazırda boğazdan keçə bilən az sayda gəmi ya Iran ilə birbaşa əlaqəlidir, ya da Tehranın qeyri-rəsmi razılığı ilə hərəkət edir. Digər tankerlər isə hücum riskindən yayınmaq üçün transponderlərini tam söndürməyə məcbur qalırlar.
MONETAR.AZ
