Dünya iqtisadiyyatı yeni mürəkkəb mərhələyə daxil olur. Capital Economics şirkətinin baş iqtisadçısı Nil Şirinq 2026-cı ildə qlobal iqtisadi gündəliyi formalaşdıracaq beş əsas mövzunu təhlil edib. Ekspertin fikrincə, süni intellekt, ABŞ–Çin münasibətləri, Çin və Avropada artım perspektivləri, mərkəzi bankların siyasəti və fiskal risklər gələn ilin əsas müəyyənedici amilləri olacaq.
Süni intellekt yenə diqqət mərkəzindədir
2026-cı ildə süni intellekt (Sİ) texnologiyalarının iqtisadi faydaları artmaqda davam edəcək. Lakin bu faydalar əsasən ABŞ-da cəmləşəcək. İnfrastruktur və kapital qoyuluşları hesabına Sİ ABŞ iqtisadi artımını dəstəkləyir. Capital Economics-in hesablamalarına görə, Sİ artıq ABŞ ÜDM-inə təxminən 0,5 faiz bəndi əlavə edib. Buna görə də 2026-cı ildə ABŞ iqtisadiyyatının 2,5 faiz artacağı proqnozlaşdırılır. Avropada isə Sİ-nin tətbiqi daha zəifdir və bu, regionun ABŞ-dan geri qalmasına səbəb olur.
Çin: zəif artım və deflyasiya riski
Texnoloji nailiyyətlərə baxmayaraq, Çin iqtisadiyyatı struktur problemlərlə üz-üzədir. Tələbdən çox təklifə yönəlmiş inkişaf modeli istehlakın zəif qalmasına və istehsal güclərinin artıq olmasına gətirib çıxarır. 2026-cı ildə Çin iqtisadiyyatında artımın təxminən 3 faiz səviyyəsində qalacağı, deflyasiya təzyiqlərinin isə davam edəcəyi gözlənilir.
Ticarət müharibəsi bitməyib
ABŞ və Çin arasında əldə olunan ayrı-ayrı razılaşmalar ticarət müharibəsinə son qoymayıb. 2026-cı ildə də qlobal ticarət axınları ABŞ tariflərinə uyğunlaşacaq, iki ölkə arasında iqtisadi ayrışma davam edəcək. Ekspertlər ticarət və investisiya məhdudiyyətlərinin uzunmüddətli xarakter alacağını bildirirlər.
Mərkəzi banklar ehtiyatlı yumşalma yolunda
2026-cı ildə bir çox mərkəzi banklar pul siyasətini yumşaltmağa davam edəcək. ABŞ-da faiz endirimlərinin məhdud olacağı, Avropa Mərkəzi Bankının isə daha aktiv yumşalma siyasəti aparacağı gözlənilir. Yaponiya isə fərqli olaraq faizləri artıran nadir ölkələrdən biri ola bilər.
Fiskal risklər bazarları narahat edir
Yüksək büdcə kəsirləri və artan dövlət borcu inkişaf etmiş ölkələr üçün əsas risk olaraq qalır. ABŞ, Fransa və Böyük Britaniyada fiskal dayanıqlıqla bağlı narahatlıqlar 2026-cı ildə də maliyyə bazarlarında dalğalanmalara səbəb ola bilər.
Nil Şirinqin qənaətinə görə 2026-cı il qlobal iqtisadiyyat üçün həm imkanlar, həm də risklərlə zəngin olacaq. İnvestorlar və hökumətlər dəyişən şərtlərə uyğunlaşmaq üçün daha çevik və balanslı qərarlar verməli olacaqlar.
Monetar.az
