Avropanın əsas çaylarında su səviyyəsinin aşağı düşməsi çay kruizləri sektorunda fasilələrin artmasına səbəb ola bilər. “Bernstein” analitiklərinin qiymətləndirməsinə görə, iqlim dəyişikliyi Reyn və Dunay kimi çaylarda su çatışmazlığı riskini artırsa da, operatorların bu dəyişikliklərə uyğunlaşmaq üçün müxtəlif imkanları var.
“Bernstein”in analitik qeydində bildirilir ki, 2026-cı ildə Reyn və Dunay çaylarında suyun səviyyəsinin rekord və ya rekorda yaxın həddə enməsi kruiz operatorlarını marşrutları dəyişməyə, gəmiləri əvəzləməyə və bəzi reysləri ləğv etməyə məcbur edib.
Analitiklər hesab edirlər ki, problemin əsas səbəbi Avropaya ümumilikdə daha az su düşməsi deyil. Temperaturun yüksəlməsi qar örtüyünün azalmasına, qarın daha tez əriməsinə və buxarlanmanın artmasına gətirib çıxarır. Nəticədə su çaylara ilin daha erkən dövründə daxil olur və isti aylarda daha sürətlə itirilir.
İqlim modelləri də temperatur artımının davam edəcəyini, Alp buzlaqlarının kiçiləcəyini, qarın daha tez əriməsini və yay yağıntılarının bəzi ərazilərdə azalmasının mümkünlüyünü göstərir. Bu amillər çay kruizlərinin xüsusilə yay aylarında su azlığına həssaslığını artıra bilər.
Sektorun bu risklərə cavab olaraq bir neçə istiqamətdə uyğunlaşması mümkündür. Operatorlar donanmalarının bir hissəsini su səviyyəsinin daha əlverişli olduğu digər çaylara və dəniz kruizlərinə yönəldə, reyslərin tarixlərini dəyişdirərək yüksək riskli yay aylarından kənara keçirə bilərlər. Bundan başqa, quru nəqliyyatı ilə alternativ marşrutların yaradılması və daha az suya ehtiyacı olan gəmilərdən istifadə də mümkün həllər sırasında göstərilir.
“Viking” şirkətinin fəaliyyəti bu dəyişikliklərə uyğunlaşmanın nümunələrindən biri kimi təqdim olunur. Şirkətin hazırkı sifariş portfelində Reyn və Dunay üçün nəzərdə tutulan ənənəvi uzun gəmilərin payı 21 faiz təşkil edir. Gələcək artımın isə əsasən dəniz kruizləri və digər çay sistemləri hesabına təmin ediləcəyi gözlənilir.
“Viking” çay kruizləri mövsümünü fevral, mart və noyabr aylarına qədər genişləndirməklə yay aylarında su azlığından yaranan mümkün itkiləri kompensasiya edə bilər. Şirkət artıq Elba çayında iyulun sonu və avqust aylarını kruiz proqramından kənarda saxlayır. Su səviyyəsinin aşağı düşdüyü dövrlərdə isə daha az suya oturan gəmilərdən və quru marşrutlarından istifadə edilir.
“Bernstein” analitiklərinin qənaətinə görə, su səviyyəsinin aşağı düşməsi ilə bağlı fasilələrin gələcəkdə daha tez-tez baş verməsi ehtimalı artır. Bununla belə, marşrutların şaxələndirilməsi, mövsümi planlamanın dəyişdirilməsi, alternativ nəqliyyat imkanlarının yaradılması və mühəndislik həlləri çay kruizləri sektorunun iqlim risklərinə uyğunlaşmasına imkan verə bilər.
MONETAR.AZ
