Regionun əmək bazarında yeni sosioloji dalğa müşahidə olunur: qadınlar analıq məzuniyyətinin tam müddətindən (3 il) imtina edərək sürətlə ofislərə qayıdırlar. Rusiyada hər iki qadından birinin vaxtından əvvəl işə qayıtması tendensiyası Azərbaycanın xüsusilə özəl sektorunda və dinamik sahələrində də özünü büruzə verir.
Azərbaycanda da analıq məzuniyyəti və uşağa qulluq dövrü qanunvericiliklə qorunsa da, reallıqda qadınları işə tez qayıtmağa məcbur edən bir neçə faktor var:
-
Karyera "qatarını" qaçırmaq qorxusu: Xüsusilə İT, marketinq, bankçılıq və satış sahələrində texnologiyalar və bazar şərtləri o qədər sürətlə dəyişir ki, 3 illik fasilə mütəxəssisin "sıradan çıxması" kimi qəbul edilə bilər.
-
Maddi ehtiyac və müavinət məsələsi: Azərbaycanda sosial sığorta ödənişləri və uşaq müavinətləri orta aylıq əməkhaqqını tam kompensasiya etmədiyi üçün, ailə büdcəsini qorumaq məqsədilə analar maaşlı işə üstünlük verirlər.
-
Sosial status və özünüreallaşdırma: Müasir gənc analar yalnız "evdar xanım" statusu ilə kifayətlənmək istəmir, cəmiyyətə inteqrasiya və peşəkar inkişafı ön planda tuturlar.
Trend iki əsas qrupda kəskinləşir:
-
Gənc analar (20-26 yaş): Onlar hələ karyera pilləkənində möhkəmlənmədikləri üçün yerlərini itirməkdən qorxurlar. İqtisadi asılılıq onları körpə hələ bir neçə aylıq ikən işə qayıtmağa sövq edir.
-
Təcrübəli analar (32-40 yaş): Bu qrupda olanlar illərlə qazandıqları "ekspert" statusunu və rəhbər vəzifələrini itirmək istəmirlər. Onlar üçün işə qayıtmaq həm də peşəkar nüfuzun qorunmasıdır.
Anaların işə tez qayıtması Azərbaycanda dayə xidmətlərinə və özəl körpələr evi-bağçalarına olan tələbatı kəskin artırıb. İşəgötürənlər isə artıq daha çox "hibrid" iş modellərinə (həftənin bəzi günləri evdən işləmək) maraq göstərirlər ki, bu da anaların iş-həyat balansını qorumasına kömək edir.
Görünən odur ki, iqtisadi reallıqlar və karyera ambisiyaları "ənənəvi dekret" anlayışını tarixə gömür. Azərbaycan əmək bazarında da "işləyən gənc ana" obrazı artıq istisna deyil, normaya çevrilir.
MONETAR.AZ
