Avropa və Böyük Britaniyada təbii qazın topdansatış qiymətləri bu gün kəskin ucuzlaşıb. Qiymətlər treyderlərin mənfəət götürməsi və LNG tankerlərinin Yaxın Şərqdən daşımalarla bağlı çətinliklərə alternativ dəniz marşrutları hesabına uyğunlaşdığına dair siqnallar fonunda 3,2 faiz geriləyib.
Niderlandın TTF platformasında baza fyuçerslərinin qiyməti 3,2 faiz, Böyük Britaniyanın NBP bazarında analoji kontraktların qiyməti də 3,2 faiz azalıb.
Bugünkü eniş nəticəsində hər iki əsas göstəricinin həftəlik itkisinin 8 faizdən çox olacağı gözlənilir. Bu, iyunun ortalarından bəri ən böyük həftəlik geriləmə ola bilər. Qiymətlərin həftə ərzində aşağı düşməsi sentyabrın əvvəlində qaz bazarında qiymətləri bir neçə aylıq maksimumlara yüksəldən geosiyasi risk əlavəsinin əhəmiyyətli hissəsinin aradan qalxdığını göstərir.
Bazar iştirakçılarının bildirdiyinə görə, LNG tankerləri və digər kommersiya gəmiçiliyi operatorları Ərəbistan yarımadası ətrafında marşrutlarını dəyişdirir və tədarük zəncirlərini yenidən qururlar. Daşımaların alternativ istiqamətlərə yönəldilməsi qaz tədarükünün uzun müddət tam dayanacağı ilə bağlı narahatlıqları müəyyən qədər azaldıb.
Bununla yanaşı, son həftələrdə bazarda müşahidə olunan yüksək dəyişkənliyin ardından fondların həftəsonu öncəsi mənfəət götürməyə üstünlük verməsi də qiymətlərin enməsinə təsir edən amillərdən biri olub.
ABŞ və İran arasında danışıqlarda konkret irəliləyiş əldə olunmasa da, bazarlarda hərbi eskalasiya riskinin qısamüddətli perspektivdə zəifləyə biləcəyi ilə bağlı gözləntilər formalaşıb. Bu da Fars körfəzində enerji infrastrukturuna dair təcili risk əlavəsinin azalmasına səbəb olub.
Digər tərəfdən, Avropanın qaz anbarlarında ehtiyatların səviyyəsi hələ də əvvəlki illə müqayisədə aşağıdır. “Gas Infrastructure Europe”un məlumatlarına əsasən, Avropa İttifaqında yeraltı qaz anbarları hazırda ümumi işçi tutumunun təxminən 70 faizi həcmində doludur.
Anbarlardakı qaz ehtiyatları ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə təxminən 12 faiz bəndi aşağıdır. Bu fərq Avropanın enerji bazarını uzunmüddətli soyuq hava şəraiti və ya gözlənilməz tədarük fasilələri qarşısında daha həssas vəziyyətdə saxlayır.
Qaz qiymətlərində son enişə baxmayaraq, enerji bazarındakı dəyişkənlik inflyasiya riskləri baxımından da əhəmiyyətini qoruyur. Topdansatış enerji qiymətlərində kəskin dəyişikliklərin istehlak qiymətlərinə ötürülməsi Avropa Mərkəzi Bankının diqqətində olan əsas amillərdən biri olaraq qalır.
MONETAR.AZ
