Qonşu ölkələrdə yerli istehsalın qorunması məqsədilə ticarət şəbəkələrində şərab kvotalarının tətbiqi 2027-ci ilə qədər uzadılıb. Bu təcrübə, sürətlə inkişaf edən Azərbaycan şərabçılıq sektoru və yerli istehsalçılarımız üçün də mühüm siqnal hesab olunur.
Qlobal bazarlarda proteksionizm (yerli istehsalın müdafiəsi) siyasəti yeni mərhələyə qədəm qoyur. Rusiyada ticarət şəbəkələri və restoran menyularında yerli şərabların payının minimum 20% olması tələbi biznesin adaptasiyası üçün 1 mart 2027-ci ilə qədər təxirə salınıb.
Azərbaycan üçün nə dərəcədə aktualdır?
Azərbaycanda "2018–2025-ci illərdə üzümçülüyün və şərabçılığın inkişafına dair Dövlət Proqramı" çərçivəsində yerli brendlərin dəstəklənməsi prioritet məsələdir. Xüsusilə Qarabağın azad edilmiş torpaqlarında bərpa olunan üzüm bağları və Şamaxı-İsmayıllı zonasının artan ixrac potensialı, yerli bazarda "Made in Azerbaijan" brendinin mövqeyini möhkəmləndirir.
Ekspertlər qeyd edirlər ki, oxşar kvota sisteminin gələcəkdə Azərbaycanda da tətbiqi istisna deyil. Bu, yerli istehsalçıların xarici (xüsusilə Avropa və Gürcüstan) brendlərlə rəqabətdə "rəf üstünlüyü" qazanmasına kömək edə bilər.
Biznes bu dəyişikliyə hazırdırmı?
Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, kəskin kvota tələbləri bəzən restoran və market zəncirləri üçün çətinlik yaradır. Azərbaycandakı vəziyyəti dəyərləndirən mütəxəssislər bildirirlər:
-
Təchizat zənciri: Yerli şərab evləri iri supermarket şəbəkələri ilə stabil təchizat müqavilələri qurmalıdırlar.
-
Keyfiyyət və Qiymət: Kvota tətbiq olunarsa, yerli şərabların həm qiymət, həm də keyfiyyət baxımından idxal məhsullarını üstələməsi vacibdir ki, istehlakçı seçimi süni deyil, təbii olsun.
-
Marketinq faktoru: Restoran menyularında (wine maps) yerli şərabların xüsusi bölmədə deyil, əsas siyahıda "premium" statusda təqdim edilməsi artıq 2026-cı ilin əsas trendidir.
2027-ci ilə qədər regionda tətbiq olunacaq bu qaydalar Azərbaycan şərabçılarının ixrac strategiyasına da təsir edəcək. Ölkəmiz son illərdə Çin və Rusiya bazarlarına böyük həcmdə məhsul ixrac edir. Qonşu bazarlarda yerli istehsala üstünlük verilməsi Azərbaycan şirkətlərini daha rəqabətqabiliyyətli və unikal (endemi̇k üzüm növləri ilə) məhsullar təklif etməyə sövq edəcək.
Görünən odur ki, qlobal şərab bazarında "kim çox istehsal edir" deyil, "kim öz bazarını daha yaxşı qoruyur" prinsipləri ön plana keçir. Azərbaycanlı istehlakçılar üçün isə bu, yaxın illərdə həm restoranlarda, həm də market rəflərində daha çox yerli və keyfiyyətli şərab növləri görəcəyimiz mənasını verir.
MONETAR.AZ