ABŞ və İran arasında şərti atəşkəs razılaşması qlobal bazarlarda ciddi dalğalanmalara səbəb olub. ABŞ prezidenti Donald Tramp planlaşdırılan hücumları iki həftəlik dayandıraraq, İranın Hörmüz boğazını dərhal açması şərtini irəli sürüb. Bu qərar əvvəlki sərt bəyanatlarla müqayisədə kəskin dönüş kimi qiymətləndirilir.
“Vital Knowledge” şirkətinin strateqi Adam Krisafuli hesab edir ki, tərəflər arasında mövcud struktur amillər atəşkəsin pozulma ehtimalını aşağı salır. O, bunun üçün 8 əsas səbəb göstərib:
- Eskalasiyanın riskli ssenariləri
Krisafulinin sözlərinə görə, ABŞ üçün mümkün addımlar — mülki infrastruktura zərbələr, Hörmüz boğazının hərbi yolla açılması və ya İranın nüvə ehtiyatlarının ələ keçirilməsi “çox təhlükəli”dir və buna görə də real görünmür. - ABŞ-ın məqsədlərinə çatması
Strateq qeyd edir ki, Vaşinqton İranın raket və nüvə infrastrukturuna zərbə endirməklə əsas strateji hədəflərinə nail olduğunu iddia edə bilər. - Müharibənin iqtisadi yükü
Müharibənin yaratdığı iqtisadi təzyiq getdikcə artır. Onun sözlərinə görə, son həftələrdə qlobal iqtisadiyyatda stagflyasiya riski güclənib və bu təsirlər yay aylarına qədər davam edə bilər. - İranın cavab imkanları
İran regiondakı mühüm obyektlərə ciddi iqtisadi zərər vurmaq qabiliyyətini nümayiş etdirib və atəşkəs pozularsa bu addımları daha da gücləndirə biləcəyini göstərib. - ABŞ ordusunun resursları
Döyüşlər ABŞ ordusunun bəzi əsas silah və müdafiə sistemlərinin ehtiyatlarını azaldıb, bu da yeni eskalasiyanı çətinləşdirir. - Ağ Ev daxilində fikir ayrılığı
Məlumatlara görə, ABŞ administrasiyasında müharibəyə skeptik yanaşan yüksək vəzifəli şəxslər var və bu da hərbi əməliyyatların davamına mane ola bilər. - Siyasi reytinqlərin zəifləməsi
Müharibə respublikaçıların reytinqlərinə mənfi təsir göstərib və qarşıdan gələn seçkilər fonunda əlavə risk yaradır. - Maliyyələşdirmə problemləri
Konqresdə müharibənin maliyyələşdirilməsinə dəstək zəifləyir. Ağ Evin tələb etdiyi on milyardlarla dollar vəsaitin təsdiqlənməsi çətin ola bilər.
Ekspertin fikrincə, həm iqtisadi, həm hərbi, həm də siyasi amillər ABŞ və İranı münaqişəni genişləndirməkdən çəkindirir. Bu isə atəşkəsin ən azı qısamüddətli perspektivdə davamlı olma ehtimalını artırır.
MONETAR.AZ
