Bloomberg və Kpler-in son hesabatları göstərir ki, Hindistanın neft emalı zavodları (NEZ) ABŞ-ın tətbiq etdiyi sanksiya istisnalarının son günlərindən maksimum faydalanmağa çalışır. Yaxın Şərqdə, xüsusilə İranın iştirakı ilə davam edən hərbi münaqişə Fars körfəzindən tədarükü riskə atdığı bir vaxtda, Rusiya nefti Hindistan üçün həm iqtisadi, həm də strateji "təhlükəsizlik kəməri" rolunu oynayır.
Hindistanın neft idxalında may ayının əvvəlindən etibarən görünməmiş hərəkətlilik müşahidə olunur. Mayın ilk günlərində tədarük həcmi 2,3 milyon barelə yüksəlib. Kpler ayın sonunadək orta gündəlik idxalın 1,9 milyon barel səviyyəsində stabilləşəcəyini gözləyir. ABŞ-ın yolda qalan Rusiya nefti partiyaları üçün verdiyi güzəşt müddəti 16 may 2026-cı il tarixində başa çatır. NEZ-lər bu tarixədək yüklənmiş bütün tankerlərin ölkəyə daxil olmasını təmin etməyə çalışırlar.
Qlobal neft bazarındakı gərginlik Hindistanın Rusiya neftinə olan meylini daha da gücləndirib. İran ətrafındakı müharibə Hörmüz boğazı vasitəsilə daşınan neftin həcmini kəskin azaldıb ki, bu da Hindistan kimi böyük idxalçıları alternativ axtarmağa məcbur edib. Brent markalı neftin qiyməti hazırda 106 dollardan yuxarıdır və ilin əvvəlindən bəri 80% bahalaşıb. Belə bir şəraitdə Rusiya neftinin endirimlə (və ya sanksiya istisnaları ilə) alınması ölkə iqtisadiyyatı üçün həyati əhəmiyyət kəsb edir.
Əgər Vaşinqton sanksiya güzəştlərini yenidən uzatmasa, Hindistanın qarşısında iki çətin yol qalacaq:
-
Bahalı alternativlər: Spot bazardan (məsələn, Afrika və ya Şimal dənizi nefti) daha yüksək qiymətə neft almaq, bu isə ölkədə inflyasiyanın artmasına səbəb ola bilər.
-
Strateji manevrlər: Hindistanın öz enerji ehtiyaclarını qarşılamaq üçün ABŞ ilə yeni diplomatik danışıqlara girməsi və ya qeyri-dollar hesablaşmalarını (məsələn, rusiya rublu və ya hind rupisi ilə) genişləndirməsi ehtimal olunur.
Hazırda Hindistan NEZ-ləri üçün əsas prioritet mayın 16-dək "yaşıl işıq"dan istifadə edərək anbarları maksimum doldurmaqdır.
MONETAR.AZ
