Azərbaycanın iqlim məsələləri üzrə prezident nümayəndəsi Muxtar Babayev Qlobal Cənub QHT Platformasının Baş Assambleyasında etdiyi çıxışda Xəzər dənizinin səviyyəsinin aşağı düşməsinin yaratdığı fəsadlara diqqət çəkib. O, bu prosesin yalnız ekoloji deyil, həm də ciddi iqtisadi və sosial risklər doğurduğunu vurğulayıb.
Xəzərin su səviyyəsinin azalması aşağıdakı istiqamətlərdə kritik problemlər yaradır:
-
Nəqliyyat və İnfrastruktur: Dəniz səviyyəsinin düşməsi limanların fəaliyyətinə, gəmilərin hərəkətinə və sahilboyu yerləşən sənaye obyektlərinə birbaşa təhlükə yaradır.
-
Ekosistem: Sahilyanı ərazilərdə biomüxtəlifliyin azalması və ekoloji balansın pozulması qaçılmazdır.
-
Sosial-İqtisadi Təsir: Balıqçılıq və turizm sektorları dənizin çəkilməsindən ən çox zərər görən sahələr sırasındadır.
Muxtar Babayev qeyd edib ki, dünya sürətlə şəhərləşir və bu, iqlim dəyişikliyi fonunda yeni çağırışlar doğurur. Hazırda dünya əhalisinin 55%-i şəhərlərdə yaşayır. 2050-ci ilə qədər bu rəqəmin 70%-ə çatacağı proqnozlaşdırılır. Dünya Bankının məlumatına görə, lazımi tədbirlər görülməzsə, 2050-ci ilə qədər 260 milyondan çox insan iqlim dəyişiklikləri (su qıtlığı, deqradasiya) səbəbindən öz ölkələri daxilində miqrasiya etmək məcburiyyətində qalacaq.
Xəzər dənizinin səviyyəsinin tərəddüdləri tarix boyu müşahidə olunsa da, hazırkı sürətli çəkilmə Bakı bulvarının mənzərəsinə, kanalizasiya sistemlərinə və dəniz kənarındakı yaşayış binalarının fundamentlərinə təsir göstərir. Bu məsələ həm də Azərbaycanın COP29 çərçivəsində irəli sürdüyü qlobal iqlim gündəliyinin əsas bəndlərindən biri kimi aktuallığını qoruyur.
Ekspertlər bildirirlər ki, region ölkələrinin birgə monitorinq və uyğunlaşma tədbirləri görməsi artıq seçim deyil, bir zərurətdir.
