ABŞ-da benzinin orta qiyməti ilk dəfə olaraq 2022-ci ilin avqustundan bəri psixoloji hədd olan gallon üçün 4 dolları (təxminən litr üçün 1,06 dollar) keçib. Bu barədə Bloomberg məlumat yayıb. İranda hərbi əməliyyatların başladığı vaxtdan cəmi bir ay ərzində yanacağın qiyməti 1 dollardan çox artıb. Münaqişə başlamazdan əvvəl gallon 2,98 dollar idi.
Son 30 gündə baş verən bu qiymət artımı son 20 ilin ən kəskin bahalaşmalarından biri kimi tarixə düşüb.
Kommersiya nəqliyyatı sahəsində vəziyyət daha da gərgindir: dizel yanacağının pərakəndə qiyməti artıq gallon üçün 5,40 dolları keçib. Bu isə logistika xərclərinin kəskin artmasına, nəticədə isə ümumi iqtisadiyyatda yeni inflyasiya dalğasına səbəb ola bilər.
Yanacaq qiymətlərinin sürətlə artması ABŞ prezidenti Donald Tramp üçün ciddi siyasi riskə çevrilir. Eyni zamanda bu vəziyyət Federal Ehtiyat Sisteminin və onun sədri Cerom Pauellin işini çətinləşdirir. Onlar inflyasiyanı cilovlamaqla məşğulluğu dəstəkləmək arasında balans tapmalı olacaqlar.
Siyasi nəticələr artıq hiss olunur: Associated Press-in martın 19–23-də keçirdiyi sorğuya əsasən, amerikalıların 61%-i Trampın iqtisadi siyasətini dəstəkləmir.
Benzin qiymətlərinin sosial əhval-ruhiyyəyə təsiri hətta riyazi olaraq da ölçülür. Stenford Universitetinin İqtisadi Siyasət Araşdırmaları İnstitutunun tədqiqatına görə, yanacağın qiymətinin hər 1 dollar artması Miçiqan Universitetinin istehlakçı əhval-ruhiyyəsi indeksini ən azı 4,5 bənd aşağı salır (digər iqtisadi amillər nəzərə alınmaqla belə).
Tədqiqatın müəlliflərindən biri qeyd edir ki, sadə dillə desək, benzin qiymətində hər əlavə 1 dollar artım insanların iqtisadi vəziyyəti təxminən 5% daha pis qiymətləndirməsinə səbəb olur.
