Yaponiyanın valyuta ehtiyatları avqust ayında rekord həcmdə — 79,6 milyard dollar azalaraq ölkə tarixində ən böyük aylıq enişi qeydə alıb. Hakimiyyət orqanları bu vəsaitdən ienanı dəstəkləmək məqsədilə tarixdə ən iri valyuta müdaxiləsini maliyyələşdirmək üçün istifadə edib. Bu göstərici Tokionun milli valyutanın məzənnəsini sabitləşdirmək istiqamətində atdığı addımların miqyasını nümayiş etdirməklə yanaşı, ölkənin gələcək müdaxilələr üçün hələ də əhəmiyyətli maliyyə resurslarına malik olduğunu göstərir.
Yaponiyanın Maliyyə Nazirliyinin açıqladığı məlumata görə, avqustun sonuna valyuta ehtiyatları əvvəlki ayla müqayisədə 6,18% azalaraq 1,287 trilyon dollardan 1,208 trilyon dollara enib. Bu, rəsmi statistikanın aparıldığı dövr ərzində qeydə alınan ən böyük aylıq azalma olub.
Azalmanın əsas səbəbi xarici qiymətli kağızlar portfelinin 87,8 milyard dollar kiçilməsi olub. Analitiklərin fikrincə, bu azalma əsasən ABŞ Xəzinədarlıq istiqrazlarının satışından qaynaqlanıb. Xarici qiymətli kağızlar Yaponiyanın valyuta ehtiyatlarının əsas hissəsini təşkil edir və bazar iştirakçılarının hesablamalarına görə, ehtiyatların təxminən 70%-i ABŞ dövlət istiqrazlarına yatırılıb.
Ehtiyatlardakı azalma son valyuta müdaxiləsinin həcmi ilə də üst-üstə düşür. Maliyyə Nazirliyinin məlumatına əsasən, 30 iyul – 26 avqust tarixləri arasında Yaponiya iena almaq və ABŞ dolları satmaq üçün 15,4 trilyon yen (təxminən 98,7 milyard dollar) xərcləyib. Bu, ölkə tarixində bir ay ərzində həyata keçirilmiş ən böyük valyuta müdaxiləsi hesab olunur.
Müdaxilə nəticəsində iena bir müddət ərzində ABŞ dollarına qarşı 164 yen səviyyəsindəki son 40 ilin minimumundan 155,2 yenə qədər möhkəmlənib. Daha sonra məzənnə yenidən 160 yen həddinə qədər zəifləsə də, sentyabrın əvvəlində 155–156 yen diapazonuna qayıdıb.
Əməliyyatın diqqətçəkən cəhətlərindən biri ABŞ ilə koordinasiya şəraitində həyata keçirilməsi olub. Bu, Tokio və Vaşinqtonun 2011-ci ildən bəri ienanı dəstəkləmək məqsədilə reallaşdırdığı ilk birgə valyuta müdaxiləsi kimi qiymətləndirilir və bazar iştirakçıları üçün gözlənilməz addım olub.
Bloomberg News-un məlumatına görə, müdaxilənin maliyyələşdirilməsi üçün Yaponiya hökuməti xarici qiymətli kağızlar portfelinin bir hissəsini satıb. Rəsmi statistika satılan aktivlərin dəqiq strukturunu açıqlamasa da, ABŞ-ın 10 illik istiqrazlarının qiymətində həmin dövrdə ciddi dəyişiklik müşahidə olunmaması portfeldəki azalmanın əsasən aktiv satışları ilə bağlı olduğunu göstərir.
Bu proses ABŞ istiqraz bazarı üçün də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Çünki növbəti müdaxilələrin də ABŞ Xəzinədarlıq istiqrazlarının satışı hesabına maliyyələşdirilməsi Tokionun bu alətdən istifadə etməyə hazır olduğunu göstərə bilər. Bu isə ABŞ Maliyyə Nazirliyinin uzunmüddətli istiqraz bazarında sabitliyi qorumağa çalışdığı bir dövrə təsadüf edir. Nazirlik artıq noyabrın 4-dək uzunmüddətli istiqrazların geri alınması proqramının həcmini iki dəfə artıraraq hər əməliyyat üzrə minimum 4 milyard dollara çatdıracağını açıqlayıb.
Valyuta müdaxiləsi eyni zamanda Yaponiya Bankının pul-kredit siyasətini sərtləşdirəcəyi gözləntilərinin gücləndiyi vaxta təsadüf edir. Bazar iştirakçıları demək olar ki, tam əminliklə tənzimləyicinin 17–18 sentyabr tarixlərində keçiriləcək iclasında uçot dərəcəsini 25 baza bəndi artıracağını qiymətlərə daxil ediblər. Faiz dərəcələrinin artırılması gözləntiləri də son həftələrdə ienanın möhkəmlənməsinə əlavə dəstək verən əsas amillərdən biri hesab olunur.
MONETAR.AZ
