Qlobal neft bazarındakı dalğalanmalar Yaponiyanın iqtisadi modelini və pul-kredit siyasətini ciddi sınaq qarşısında qoyur. ABŞ-ın nəhəng investisiya bankı Bank of America (BofA) analitiklərinin hazırladığı son hesabata görə, Yaxın Şərqdə artan hərbi-siyasi gərginlik səbəbindən neft qiymətlərinin yüksəlməsi Yaponiya iqtisadiyyatında inflyasiyanı yenidən təhlükəli həddə çatdıra bilər. Bu ssenari Yaponiya Mərkəzi Bankını (Bank of Japan — BoJ) onilliklərdir davam edən ultra-yumşaq xətdən imtina edərək, faiz dərəcələrini daha aqressiv şəkildə artırmağa məcbur edə bilər.
Bankın hesablamalarına görə, xam neftin bahalaşması Yaponiya iqtisadiyyatına və istehlak qiymətlərinə eyni vaxtda deyil, təxminən bir il ərzində mərhələli şəkildə təsir göstərir:
Yaponiyanın ənənəvi deflyasiya psixologiyası (şirkətlərin müştərini itirməmək üçün qiymətləri qaldırmaqdan çəkinməsi) artıq tamamilə qırılıb. Analitiklər vurğulayırlar ki, artan inflyasiya gözləntiləri fonunda Yaponiya şirkətləri daxili xərcləri udmaq əvəzinə, artan xammal və logistika xərclərini son istehlakçıya ötürməkdə əvvəlki illərlə müqayisədə qat-qat fəal və cəsarətlidirlər.
Əgər müvəqqəti təklif şoku (neft bahalaşması) uzunmüddətli inflyasiya gözləntilərini davamlı olaraq 2%-lik psixoloji səddin üzərinə çıxarsa, Yaponiya Mərkəzi Bankı dərhal müdaxilə etməli olacaq.
Bu vəziyyət qlobal bazarlarda "Carry Trade" (ucuz yen ilə borclanıb digər aktivlərə investisiya etmək) strategiyalarını alt-üst edə və qlobal kapital axınını yenidən Yaponiyaya doğru yönəldə bilər.
MONETAR.AZ
