Azərbaycanda aqrar sektorun və balıqçılıq sahəsinin hüquqi bazasının yenilənməsi istiqamətində yeni qanun layihələrinin hazırlanması nəzərdə tutulur. Hökumət kənd təsərrüfatında dövlət dəstəyi mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi, balıqçılıqda idarəetmənin rəqəmsallaşdırılması və fermerlərin maliyyə resurslarına çıxışının genişləndirilməsi məqsədilə bir sıra qanunvericilik təşəbbüsləri üzərində işləyir.
Bu barədə kənd təsərrüfatı naziri Məcnun Məmmədov Milli Məclisin Aqrar siyasət komitəsində keçirilən, “Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrüfatı, balıqçılıq və akvakultura məhsullarının istehsalı və emalı sahələrinin inkişafına dair 2026–2030-cu illər üçün Dövlət Proqramı”ndan irəli gələn vəzifələrə həsr olunmuş dinləmələrdə məlumat verib.
Aqrar sahə haqqında vahid qanun hazırlanacaq
Nazirin sözlərinə görə, aqrar sahədə mövcud qanunvericiliyin sistemləşdirilməsi məqsədilə yeni “Aqrar sahə haqqında” qanunun hazırlanması planlaşdırılır.
Yeni qanun kənd təsərrüfatı fəaliyyəti, kənd təsərrüfatı məhsulu və istehsalçısı kimi əsas anlayışların vahid hüquqi sənəddə təsbit olunmasını nəzərdə tutur. Eyni zamanda aqrar xidmətlərin təşkili və dövlət dəstəyi mexanizmlərinin hüquqi əsasları daha dəqiq müəyyənləşdiriləcək.
Qanun layihəsinin digər mühüm məqsədlərindən biri aqrar terminologiyanın vahidləşdirilməsi və iqlim dəyişiklikləri, dayanıqlı istehsal, kənd yerlərinin inkişafı kimi müasir yanaşmaların qanunvericilikdə əks etdirilməsidir.
Ekspertlərin fikrincə, aqrar sahədə fəaliyyət göstərən fermerlər, kooperativlər və aqrobiznes subyektləri üçün vahid hüquqi çərçivənin formalaşdırılması sektorda şəffaflığın və idarəetmənin effektivliyinin artmasına töhfə verə bilər.
Balıqçılıq qanunvericiliyi yenilənəcək
Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi balıqçılıq və akvakultura sektorunda da geniş hüquqi islahatlar planlaşdırır.
Məcnun Məmmədov bildirib ki, hazırda qüvvədə olan “Balıqçılıq haqqında” qanun 1998-ci ildə qəbul olunub və müasir çağırışlara cavab verməsi üçün yenilənməsinə ehtiyac yaranıb.
Hazırlanacaq yeni "Balıqçılıq haqqında" qanun sahənin müasir tələblərə uyğun şəkildə yenidən tənzimlənməsini nəzərdə tutur. Qanun çərçivəsində balıqçılıq və akvakultura sahəsində rəqəmsallaşmanın genişləndirilməsi, qeydiyyat və uçot sisteminin sadələşdirilməsi, elektron xidmətlərin tətbiqinin artırılması və idarəetmə mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi planlaşdırılır. Eyni zamanda dövlət nəzarətinin gücləndirilməsi, su bioehtiyatlarının qorunması və qanunsuz balıq ovunun qarşısının alınması üçün yeni tənzimləmə alətlərinin tətbiqi nəzərdə tutulur.
Məhsul şəhadətnaməsi fermerlər üçün yeni maliyyə alətinə çevrilə bilər
Qanunvericilik paketinin diqqət çəkən hissələrindən biri də məhsul şəhadətnaməsi mexanizminin tətbiqidir.
Nazirin sözlərinə görə, məhsul şəhadətnaməsi haqqında ayrıca qanunun qəbul edilməsi planlaşdırılır. Bu mexanizm kənd təsərrüfatı məhsullarının saxlanıldığı anbarlarda yerləşən məhsulların rəsmi maliyyə aktivi kimi tanınmasına imkan verəcək.
Belə ki, fermerlər anbarlarda saxladıqları məhsullar əsasında əldə etdikləri şəhadətnamələri banklar və digər maliyyə institutları qarşısında girov kimi təqdim edə biləcəklər.
Məhsul şəhadətnaməsi mexanizminin tətbiqi fermerlərin maliyyə resurslarına çıxışını əhəmiyyətli dərəcədə asanlaşdıra bilər. Bu sistem sayəsində kənd təsərrüfatı məhsulları maliyyə aktivi kimi istifadə olunacaq, fermerlərin dövriyyə kapitalına çıxışı genişlənəcək və aqrar sektorun maliyyələşdirilməsi üçün əlavə imkanlar yaranacaq. Eyni zamanda, bankların və digər maliyyə institutlarının aqrar sahəyə kredit ayırmaq marağının artacağı, nəticədə sektora investisiya axınının güclənəcəyi gözlənilir. Beynəlxalq təcrübədə bu model xüsusilə taxıl, pambıq və digər iri həcmli kənd təsərrüfatı məhsullarının maliyyələşdirilməsində geniş tətbiq edilir və fermerlərin likvidlik problemlərinin həllində effektiv alət hesab olunur.
Aqrar sektorun yeni inkişaf mərhələsi
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, nəzərdə tutulan qanunvericilik dəyişiklikləri 2026–2030-cu illəri əhatə edən dövlət proqramının əsas hədəflərindən biri olan aqrar sektorun modernləşdirilməsi prosesinə əlavə impuls verə bilər. Xüsusilə rəqəmsallaşma, maliyyə əlçatanlığının artırılması və hüquqi bazanın təkmilləşdirilməsi istiqamətində atılacaq addımlar kənd təsərrüfatında məhsuldarlığın və investisiya aktivliyinin yüksəlməsinə şərait yarada bilər.
Yeni qanun layihələrinin qəbulundan sonra aqrar və balıqçılıq sektorlarında fəaliyyət göstərən sahibkarlar üçün daha müasir və şəffaf fəaliyyət mühitinin formalaşacağı gözlənilir.
MONETAR.AZ
