Avropa İttifaqı (Aİ) ilə Çin arasında Pekində keçirilən iki günlük danışıqlardan sonra Avropanın aparıcı avtomobil istehsalçılarının səhmlərində artım qeydə alınıb. Aİ-nin ticarət komissarı Maroş Şefçoviçin açıqladığı razılaşma Çindən Avropa bazarına hibrid və təkrar doldurulan hibrid avtomobillərin ixracının əhəmiyyətli dərəcədə azaldılmasını nəzərdə tutur.
Şefçoviç əldə olunan ümumi anlaşmanın Çin istehsalı hibrid avtomobillərin tədarükünü məhdudlaşdırmağa və qarşıdakı dörd il ərzində Avropaya bir neçə milyon avtomobilin idxalının qarşısını almağa imkan verə biləcəyini bildirib. Mexanizmin bütün detalları açıqlanmasa da, komissar razılaşmanı Aİ ilə Çin arasında ticarət balansının yaxşılaşdırılması istiqamətində mühüm addım kimi qiymətləndirib.
Razılaşma xəbəri Avropa avtomobil sektorunun birja göstəricilərinə müsbət təsir göstərib. Son iki ildə ABŞ-ın tarif siyasəti və Çin istehsalı daha ucuz avtomobillərin Avropa bazarına axını səbəbindən təzyiqlə üzləşən şirkətlərin səhmlərində artım müşahidə olunub.
Belə ki, Stellantis və Renault şirkətlərinin səhmləri 2%-dən çox, Volkswagen və Porsche şirkətlərinin kotirovkaları isə 1%-dən çox bahalaşıb.
Aİ ilə Çin arasında ticarət kəsirinin gündəlik 1 milyard avronu, yaxud 1,12 milyard dolları ötdüyü bildirilir. Avropa ölkələrinin hökumətləri Çin avtomobillərinin bazar payının artmasından və bunun yerli istehsala, eləcə də məşğulluğa mümkün təsirlərindən narahatdırlar.
Çin istehsalı avtomobillərin qiymət üstünlüyü də rəqabəti gücləndirən amillərdəndir. Təqdim olunan məlumatlara əsasən, sentyabr ayına qədər olan 12 aylıq dövrdə Çindən plug-in hibrid avtomobillərin idxalı 86% artıb, onların qiymətləri isə 20% azalıb. Avropaya gətirilən bu kateqoriyalı avtomobillərin yarıdan çoxunun Çin mənşəli olduğu qeyd edilir.
Pekində keçirilən danışıqlarda avtomobil ticarəti ilə yanaşı, digər iqtisadi sahələr üzrə də razılaşmaların əldə olunduğu bildirilir. Çinin Avropadan idxal olunan, ümumi dəyəri təxminən 4 milyard avro qiymətləndirilən bəzi mallara, o cümlədən avtomobil ehtiyat hissələrinə, zeytun yağına və ayaqqabılara tətbiq edilən rüsumları azaltmağa razılıq verdiyi qeyd olunur.
Bundan başqa, Çin nadir torpaq elementləri və daimi maqnitlərin ixracı ilə bağlı lisenziyalaşdırma prosedurlarının sadələşdirilməsi istiqamətində addımlar atmağı nəzərdə tutur. Bu materiallar avtomobil sənayesi və digər yüksək texnologiyalı istehsal sahələri üçün strateji əhəmiyyət daşıyır.
Avropa Parlamentinin Ticarət Komitəsinin sədri Bernd Lange əldə olunan razılaşmanın digər iqtisadi sektorlara da şamil edilməsinin vacibliyini vurğulayıb. O, həmçinin Aİ-nin ticarətin müdafiəsi mexanizmlərindən daha səmərəli istifadə etməli olduğunu bildirib.
Çinin ticarət naziri Van Ventao isə Pekinin Avropa İttifaqının iqtisadi problemlərinin əsas səbəbi olmadığını, əksinə, onların həllində tərəfdaş kimi çıxış etdiyini bəyan edib.
Aİ ilə Çin arasında əldə olunan anlaşmanın detalları və onun Avropa avtomobil bazarına mümkün təsirləri qarşıdakı dövrdə diqqət mərkəzində qalacaq. Razılaşmanın həyata keçirilməsi idxalın həcminə, istehsalçıların rəqabət mövqeyinə və Avropa avtomobil sənayesində investisiya qərarlarına təsir göstərə bilər.
Pekin danışıqlarının nəticələrinin Aİ liderlərinin Brüsseldə keçirilməsi planlaşdırılan sammitində geniş müzakirə olunacağı gözlənilir.
MONETAR.AZ
